سوره طارق — آیه 16

معانی کلمات:

• أَكِيدُ: از ریشه «کَیْد» به معنای تدبیر پنهانی و چارهاندیشی پنهان برای رسیدن به هدف است. در اینجا منظور، تدبیر و اراده الهی در برابر مکر دشمنان است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: «وَأَكِيدُ كَيْدًا» یعنی من نیز برای آنان کید و تدبیری دارم. این جمله در ادامه آیات قبل است که مشرکان و کافران برای نابودی حق و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) نقشه میکشند و پیوسته در تلاشند تا با نیرنگ خود، باطل را بر حق پیروز کنند. اما خداوند در برابر این کید و نیرنگ آنان، کید و تدبیر خود را قرار میدهد؛ یعنی آنان را مهلت میدهد و به حال خود رها میکند تا در غفلت و سرکشی خود غرق شوند، اما در نهایت، ناگهان عذاب و کیفر خود را بر آنان نازل میکند و نقشههایشان را نقش بر آب میسازد. این کید الهی، پاداش و مجازات کید آنان است؛ به این معنا که خداوند با حلم و تأخیر خود، آنان را در دام خود گرفتار میکند و راه فراری برایشان باقی نمیگذارد. این وعده الهی، تسلیتی برای مؤمنان است که مبادا از نیرنگ کافران بیمناک شوند، چرا که خداوند بر همه چیز غالب است و اراده او بر هر ارادهای چیره میشود.

فواید و پیامهای آیه:

1. تسلّی برای مؤمنان: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که هیچ نقشه و نیرنگی از دشمنان حق، خارج از اراده و تدبیر الهی نیست و خداوند در برابر هر کیدی، کید و تدبیر خود را دارد.
2. امید به نصرت الهی: انسان مؤمن نباید از توطئههای دشمنان هراسان شود؛ چرا که وعده الهی برای یاری حق و نابودی باطل، قطعی است و اگرچه ممکن است مهلت داده شود، اما عاقبت از آنِ پرهیزکاران است.
3. هشدار به ظالمان و کافران: این آیه هشداری جدی برای کسانی است که در برابر حق میایستند و نقشه میکشند؛ آنان باید بدانند که خداوند بر آنان مسلط است و کید او در کمینشان است، پس از غرور و سرکشی خود دست بردارند.
4. آموزه صبر و استقامت: پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) و مؤمنان به صبر و استقامت دعوت میشوند و به آنان یادآوری میشود که عجله نکنند و نتیجه کار را به خداوند واگذارند که بهترین تدبیرکننده است.