توبہ سۈرىسى — ئايەت 110

1) لۇغەت چۈشەندۈرۈشى:

• بۇنيان (بُنْيَان): بىنا، قۇرۇلۇش، ئىمارەت.
• رىيبە (رِيبَة): شەك، ئىككىلىنىش، نىفاق، كۆڭۈلدىكى ئىشەكسىزلىك.
• تەقەتتەئە (تَقَطَّعَ): پارچىلىنىش، ئۈزۈلۈش، بۆلۈنۈش.
• ھەكىيم (حَكِيم): ھېكمەتلىك، ھەر ئىشى ھېكمەت بىلەن بولىدىغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇناپىقلارنىڭ مەسچىت زىرار قۇرۇش ھەرىكىتى توغرىسىدا خەۋەر بېرىدۇ. ئۇلار بىنا قىلغان بۇ ئىمارەت ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدە شەك ۋە نىفاق بولۇپ قالىدۇ. يەنى ئۇلار بۇ بىنانى ياخشى ئىش قىلدىم دەپ ئويلاپ، ئەمەلىيەتتە ئۇنىڭ زىيانلىق ئىكەنلىكىنى چۈشەنمەيدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇنى بۇزغاندىن كېيىن، ئۇلارنىڭ نىفاقى تېخىمۇ كۈچىيىدۇ.

ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدىكى بۇ شەك ۋە نىفاق ئۇلارنىڭ قەلبلىرى پارچە-پارچە بولۇپ كەتكەنگە قەدەر داۋام قىلىدۇ. يەنى ئۇلار ئۆلگەندە، ياكى ئۇرۇشتا ئۆلتۈرۈلگەندە، ياكى قاتتىق پۇشايمان چېكىپ تەۋبە قىلغاندا، ئاندىن ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدىكى بۇ شەك ئۈزۈلىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ نىيىتىنى ۋە قىلغان ئەمەللىرىنى ئوبدان بىلىدۇ، ھەر ئىشى ھېكمەت بىلەن بولىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ ئەمەللىرىگە قاراپ ئادىل ھۆكۈم چىقىرىدۇ.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق ئەمەلنى قىلغاندا نىيىتىمىزنى ساپ قىلىشىمىز كېرەك. مۇناپىقلار مەسچىت سېلىش دېگەن ياخشى ئىشنى زىيان ۋە نىفاق ئۈچۈن قىلغانلىقى ئۈچۈن، ئۇلارنىڭ ئەمىلى قوبۇل بولمىدى. شۇڭا بىز ھەر قانداق ياخشى ئىشنى پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ قەلبىمىزدىكىنى بىلىدۇ، شۇڭا قەلبىمىزنى شەك ۋە نىفاقتىن پاك قىلايلى. ئاللاھنىڭ ھېكمىتى ۋە ئىلمى مۇكەممەلدۇر، ئۇ بىزنىڭ ھەر بىر ئەمەلىمىزگە ئادىل ھۆكۈم چىقىرىدۇ. ئاللاھ بىزنى سىرتىدىن مۇسۇلمان، ئىچىدىن مۇناپىق بولۇشتىن ساقلىسۇن! ئامىن.