سورت توبه — آیت 114

د مهمو کلمو معناګانې:

• أَوَّاهٌ: ډېر ژړېدونکی، ډېر دعا کوونکی، د الله تعالی په وړاندې ډېر عاجزي او تضرع کوونکی.
• حَلِيمٌ: ډېر زغمونکی، ډېر بردبار، چې له خلکو د خطاګانو په اړه سمدستي غچ نه اخلي.

د آيت تفسير:

د حضرت ابراهيم عليه السلام له خوا د خپل پلار (آزر) لپاره د استغفار کولو مسله په دې آيت کې روښانه شوې ده. الله تعالی فرمايي چې د ابراهيم عليه السلام استغفار د خپل پلار لپاره يوازې د هغې ژمنې له امله و، چې هغه يې ورکړې وه. ابراهيم عليه السلام خپل پلار ته وويل: "ژر به زه ستا لپاره د خپل رب نه مغفرت وغواړم." دا ژمنه يې د دې اميد سره کړې وه چې پلار به يې اسلام قبول کړي او د شرک نه به توبه وباسي. خو کله چې ابراهيم عليه السلام ته څرګنده شوه چې پلار يې د الله تعالی دښمن دی، يعنې په کفر او شرک باندې مړ شو او د هغه لپاره هيڅ نصحيت او نصيحت ګټه نه لري، نو هغه يې له هغه نه بېزاره شو او د هغه لپاره يې استغفار بند کړ. دا کار د ابراهيم عليه السلام له خوا د خپل اجتهاد له مخې و، نه د الله تعالی د حکم خلاف. الله تعالی بيا د ابراهيم عليه السلام د صفتونو يادونه کوي چې هغه ډېر تضرع کوونکی، عاجزي کوونکی او ډېر زغمونکی او بردبار و، چې له خپل قوم د بدۍ په مقابل کې يې زغم کاوه.

فايدې:

1. په دې آيت کې دا درس دی چې د خپلوانو او عزيزانو لپاره دعا او استغفار کول ښه کار دی، خو که چېرې معلومه شي چې هغوی په کفر او شرک باندې مړه شوي دي، نو بيا د هغوی لپاره استغفار کول جايز نه دي.
2. د دعا او استغفار په برخه کې بايد د الله تعالی له حکم سره سم عمل وشي، نه د خپلې خوښې له مخې.
3. حضرت ابراهيم عليه السلام د خپل پلار لپاره استغفار کاوه، خو کله چې يې معلومه شوه چې پلار يې د الله دښمن دی، نو سمدستي يې ترې بېزاره شو. دا د دين په معامله کې د سختۍ او د الله تعالی د رضا په مقابل کې د خپلوانو پر تعلق د تقديم ښودنه ده.
4. د "أَوَّاه" او "حَلِيم" صفتونه ښيي چې مؤمن بايد د الله په وړاندې ډېر عاجز او تضرع کوونکی وي او له خلکو سره زغم او برداشت ولري، ځکه چې دا د انبياوو کريمه صفتونه دي.