Ат-Тауба сүрөсү — Аят 27

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• ثُمَّ (сумма): «андан кийин», «ошондон соң» деген мааниде.
• يَتُوبُ اللَّهُ (ятубуллааху): «Аллах тообосун кабыл кылат», «Аллах кечирим кылат» дегенди билдирет. Бул жерде «тообо» сөзү Аллахтын пендесинин тообосун кабыл алышы маанисинде келет.
• مِن بَعْدِ ذَٰلِكَ (мин баъди заалика): «ошол окуядан кийин», б.а. согушта жеңилүүгө учурагандан жана азап тарткандан кийин.
• عَلَىٰ مَن يَشَاءُ (ъала ман яшааъу): «Ал каалаган адамга», б.а. Аллах кимдин тообосун кабыл алууну кааласа, ошого.
• غَفُورٌ (гафуур): «Кечиримдүү», «көп кечирүүчү».
• رَّحِيمٌ (рахиим): «Ырайымдуу», «мээримдүү».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мурунку аяттарда айтылган окуяларга байланыштуу түшкөн. Мушриктер согушта жеңилүүгө учурап, азап тарткандан кийин, алардын арасынан кээ бирөөлөрү акылына келип, каапырлыктан баш тартып, Исламга киришет. Аллах Таала айтат: ошол оор окуялардан жана жеңилүүдөн кийин, Аллах каалаган пенделеринин тообосун кабыл алат, башкача айтканда, ким ыклас менен тообо кылып, каапырлыктан жана адашуудан кайтса, Аллах анын тообосун кабыл кылат жана күнөөлөрүн кечирет. Аллах өзүнүн пенделеринин тообосун кабыл кылуу менен аларга кечиримдүүлүк жана ырайымдуулук көрсөтөт. Аллах тообо кылгандарды кечирүүчү жана аларга ырайым кылуучу Зат. Бул аят Аллахтын чексиз кечиримдүүлүгүн жана ырайымдуулугун көрсөтөт: эгер адам канчалык күнөөкөр болсо да, чын жүрөктөн тообо кылса, Аллах анын тообосун кабыл алат жана кечирет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Тообо эшиги ар дайым ачык: Бул аят Аллахтын тообо эшиги адам өлгөнгө чейин ачык экенин көрсөтөт. Кимде-ким каапырлыктан же күнөөлөрдөн кайтып, чын жүрөктөн тообо кылса, Аллах анын тообосун кабыл алат.
• Аллахтын кечиримдүүлүгү чексиз: Аллах «Гафуур» жана «Рахиим» — кечиримдүү жана ырайымдуу. Бул анын пенделерине болгон мээримин жана кечиримдүүлүгүн билдирет. Кандай гана күнөө болбосун, тообо менен Аллах аны кечирет.
• Ислам — үмүт дүйнөсү: Ислам дини адамга ар дайым үмүт берет. Эч качан «мен күнөөкөрмүн, мага кечирим жок» деп үмүтсүздүккө түшпөө керек. Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөө — ыймандын белгиси.
• Тообо — жаңы башталыш: Тообо кылуу аркылуу адам жаңы жашоо баштай алат. Аллах тообо кылгандардын күнөөлөрүн өчүрүп, жакшылыктарга айландырат.
• Аллахтын каалоосу: Аятта «Ал каалаган адамга» деп айтылган. Бул Аллахтын эркине моюн сунуу жана Анын чечимине ишенүү керектигин үйрөтөт. Аллах кимдин тообосун кабыл алууну кааласа, ошону кабыл алат, анткени Ал эң даанышман жана эң ырайымдуу.

Бул аят бизге Аллахтын кечиримдүүлүгүнө жана ырайымына болгон үмүттү бекемдөөгө, ошондой эле ар дайым тообо кылып, Ага кайтууга чакырат. Ислам дини — кечирим, ырайым жана үмүт дини.