Bələd surəsi — Ayə 12

Sözlerin izahı:

• وَمَا أَدْرَاكَ — "Sənə nə bildirdi?" Bu ifadə ərəb dilində bir şeyin əzəmətini və əhəmiyyətini vurğulamaq üçün istifadə olunur; yəni "Sən bunun nə qədər böyük və çətin olduğunu tam dərk edə bilərsənmi?"
• الْعَقَبَةُ — "Aqaba" sözü lüğətdə "dağ yolu, çətin keçid, sərt yoxuş" mənasını verir. Burada məcazi mənada istifadə olunur: insanın qarşısında duran və keçməli olduğu mənəvi maneə, çətinlik və sınaq yolu.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) xitab edərək soruşur: "Sənə nə bildirdi ki, o 'aqaba' nədir?" Bu sual, qarşıda duran o çətin yolun nə qədər böyük və əhəmiyyətli olduğunu insanın qəlbində canlandırmaq, onu düşünməyə və hazırlaşmağa təşviq etmək üçündür.

Buradakı "aqaba" — Cənnətə aparan, lakin çox çətin və məşəqqətli olan yoldur. Bu yol insanın nəfsini tərbiyə etməsi, malını Allah yolunda xərcləməsi, yetimə və yoxsula əl tutması, iman edib bir-birinə səbir və mərhəmət tövsiyə etməsi kimi əməllərdən keçir. Yəni bu, sadəcə bir addımlıq yol deyil — bu, insanın bütün varlığı ilə üzərində dayanmalı, səbir və əzm göstərməli olduğu ağır, lakin şərəfli bir yoldur.

Allah bu ayədə həmin yolun əzəmətini o qədər böyük tərzdə təqdim edir ki, oxucunun qəlbində həyəcan və maraq oyanır: "Görəsən bu nədir? Mən bu yolu keçə bilərmiyəm?" Bu sual insanı düşünməyə, özünü hazırlamağa və Rəbbinin razılığını qazanmağa təşviq edir.

Ey insan! Bil ki, Cənnətə aparan yol asan deyil — lakin onun sonu əbədi səadət, əbədi rahatlıq və Allahın sonsuz razılığıdır. Bu yolu keçmək üçün səbir, səxavət, mərhəmət və iman lazımdır. Allah səni bu yolda tək qoymaz — O, sənə güc, hidayət və kömək verir. Yalnız Ona təvəkkül et və bu şərəfli yolu keçməyə çalış — çünki bu yolun sonunda səni ən gözəl mükafat gözləyir.