Bələd surəsi — Ayə 13

Sözün izahı:

"Fəkkü rəqəbə" — ərəbcə "fəkk" sözü "açmaq, azad etmək" mənasını verir; "rəqəbə" isə "boyun, kölə, əsir" deməkdir. Bu ifadə birlikdə "bir köləni azad etmək, əsarətdən qurtarmaq" mənasını daşıyır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın Quranda bəhs etdiyi çətin, lakin böyük savab qazandıran əməllərdən birini bizə tanıdır. Uca Allah buyurur ki, o çətin yoxuşu aşmaq — yəni Cənnətə aparan yolu qət etmək — yalnız iman iddiası ilə deyil, əməllə mümkündür. Bu əməllərdən biri də bir insanı əsarətdən, köləlikdən azad etməkdir.

İslamdan əvvəl insanlar kölə saxlayır, onları mal kimi alıb-satır, istədikləri kimi istifadə edirdilər. İslam isə insanın şərəfini uca tutdu və bu zülmə qarşı mübarizə apardı. Bir köləni azad etmək — istər kişi olsun, istər qadın — Allah yanında çox böyük savabdır. Bu, həm bir insanın həyatını qaranlıqdan işığa çıxarmaq, həm də öz qəlbini tamahdan, rəhmsizlikdən təmizləmək deməkdir.

Düşünün: bir insanın boynundakı əsarət zəncirini qırmaq, ona azadlıq bəxş etmək — bu, sadəcə bir yaxşılıq deyil, həm də Allahın razılığını qazanmağın yoludur. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) də bu əməli təşviq etmiş, kölə azad edənləri müjdələmişdir.

Ey qardaşım, ey bacım! Bu ayə bizə öyrədir ki, iman yalnız dildə qalmamalıdır. Əsl iman, əllə tutulub qaldırılan bir yoxuşdur — yəni çətin olsa da, yaxşılıq yolunda addım atmaqdır. Bu gün köləlik qanuni olmasa da, insanları maddi-mənəvi əsarətdən, borc yükündən, zülmdən qurtarmaq da bu ayənin ruhuna uyğundur. Kim bir insanın yükünü yüngülləşdirsə, kim bir məzlumun əlindən tutub qaldırsa, o, sanki bu ayədəki əməli yerinə yetirmiş olar.

Gəlin bu ayədən dərs götürək: əl açıb yaxşılıq edək, insanları sevindirək, əsarətdə olanların — istər maddi, istər mənəvi — boynundakı zənciri qırmağa çalışaq. Unutmayaq ki, Cənnət yolu çətindir, amma hər azad etdiyimiz boyun, hər qurtardığımız qəlb bizi o yola bir addım daha yaxınlaşdırır.