سوره بلد — آیه 8

معانی کلمات:

• أَلَمْ نَجْعَلْ: آیا قرار ندادیم؟ (استفهام تقریری برای تأکید و یادآوری نعمت)
• لَهُ: برای او (انسان)
• عَیْنَیْنِ: دو چشم

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه با لحنی پرسشی و توبیخی، انسان را به یاد نعمتهای بزرگ خود میاندازد. آیا ما برای انسان دو چشم قرار ندادیم تا با آنها ببیند؟ این دو چشم از بزرگترین نعمتهای الهی است که انسان با آنها جهان اطراف خود را مشاهده میکند، نشانههای قدرت خدا را در آسمان و زمین میبیند، و راه خود را در زندگی پیدا میکند. این پرسش در حقیقت یادآوری است که انسان نباید در برابر این همه نعمت، ناسپاس و غافل باشد. خداوند با بیان این نعمت، انسان را به تفکر و شکرگزاری دعوت میکند و او را متوجه میسازد که تمام این نعمتها برای هدفی آفریده شدهاند و انسان در برابر آنها مسئول است.

فواید و پیامهای آیه:

1. نعمتهای الهی مانند چشم، زبان و لبها که در آیات بعد ذکر شده، نشانه محبت و لطف خداوند نسبت به بندگان است و انسان را به شکرگزاری دعوت میکند.
2. این آیه انسان را به تفکر در آفرینش خود وامیدارد تا از طریق شناخت نعمتها، به شناخت خالق پی ببرد و ایمانش قویتر شود.
3. هر نعمتی که خداوند به انسان داده، امانتی است که باید در راه صحیح و برای بندگی استفاده شود؛ چشم برای دیدن آیات الهی و عبرت گرفتن، نه برای نگاههای حرام و غفلت.
4. یادآوری نعمتها، انسان را از تکبر و غرور بازمیدارد و او را متوجه ضعف و نیازمندی خود در برابر خداوند میسازد.
5. این آیه زمینهساز درک مسئولیت انسان در قبال نعمتهاست؛ چرا که خداوند در ادامه سوره، راه خیر و شر را به انسان نشان داده و او را در انتخاب آزاد گذاشته است.