Balad surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma’nolari:

• "Ahlaktu" — sarf qildim, yo‘q qildim.
• "Molan lubadan" — juda ko‘p, to‘planib, ustma-ust yig‘ilgan mol.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o‘sha kofir va dushmanlarning holatini bayon qilmoqdaki, ular maqtanish va kibr bilan: "Men juda ko‘p mol sarf qildim, boyligimni yo‘qotdim", deb da’vo qiladilar. Ular bu so‘zni o‘zlarining saxiyligi va qudratini ko‘rsatish uchun aytadilar. Ammo ularning bu da’vosi — faqat gap, xolos. Chunki ular bu molni haq yo‘lida emas, balki Islomga va Payg‘ambar alayhissalomga qarshi kurashda, odamlarni haq yo‘ldan qaytarish uchun sarflaganlar. Ular o‘ylaydilarki, shu ishlari bilan ular o‘z maqsadlariga erishadilar va bundan qutulib qoladilar. Lekin ular bilmaydilarki, Alloh taolo ularning barcha qilgan ishlarini, sarflagan mollarini, yashirgan va oshkor qilgan narsalarini ko‘rib turuvchidir. Qiyomat kuni ularning bu qilganlari behuda ketadi va ular qilgan har bir ishlari uchun hisobga tortiladilar. Alloh ularning moli va kuchi bilan emas, balki taqvo va ezgu amallar bilan faxrlanishlarini xohlaydi.

Foydalar:

• Inson o‘z molini faqat Alloh roziligi uchun sarflashga odatlanmog‘i kerak, chunki maqtanish va riyo uchun qilingan har qanday xarajat — behuda va achinishga sabab bo‘ladi.
• Mol va boylik insonning haqiqiy qadrini belgilamaydi; asl qadr — taqvo, ixlos va yaxshi amallardadir.
• Alloh taolo har bir bandaning qilgan ishini, hatto yashirin va oshkor bo‘lgan narsalarni ham biladi. Shuning uchun inson har bir ishida Allohning nazoratini his qilib yashashi lozim.
• Musulmon kishi o‘z molini haq yo‘lda, kambag‘allarga yordam berishda va Islomni yoyishda sarflash orqali haqiqiy baxt va najotga erishadi.