Balad surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma’nolari:

• A’lam naj’al – Biz qilmadikmi? Ya’ni, Biz unga bermadikmi?
• Lahu – Unga (insonga).
• Aynayni – Ikki ko‘z.

Tafsir:

Alloh taolo insonga ikki ko‘z berganini eslatib, bu ne’matning buyukligiga e’tibor qaratmoqda. Bu ko‘zlar orqali inson o‘z atrofidagi olamni, osmonu zaminni, tog‘larni, daryolarni, meva-chevalarni ko‘radi. Alloh insonga bu ikki ko‘zni bejiz yaratmagan, balki ular orqali Uning qudratini, hikmatini va yaratgan narsalaridagi go‘zallikni mushohada qilishi, shukr qilishi va o‘z Rabbini tanib olishi uchun bergan. Bu savol – “A’lam naj’al lahu aynayni?” – insonni o‘ylashga, o‘z yaratilishidagi ne’matlarni his qilishga va Allohning inoyatini tan olishga chorlaydi. Zero, ko‘z – eng katta ne’matlardan biri bo‘lib, uning qadrini faqat ko‘zdan ayrilganlar biladi. Alloh bu ne’matni eslatish orqali insonni shukrga, ibodatga va to‘g‘ri yo‘lni tanlashga undaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga Allohning cheksiz marhamatini eslatadi: ko‘z – bepul, hisobsiz berilgan ulkan ne’matdir.
• Inson bu ne’matlarni ko‘rib, Allohning borligi va qudratini tan olishga, Unga shukr qilishga chorlanadi.
• Ko‘z ne’mati insonni yaxshilikni ko‘rishga, ilm olishga, go‘zalliklardan ibrat olishga undaydi – bu esa Islomning ilm va tafakkurga bergan e’tiborini ko‘rsatadi.
• Bu oyat insonni o‘z hayotida Allohning ne’matlarini his qilishga va ularni to‘g‘ri ishlatishga (halol yo‘lda, yaxshilikda) da’vat etadi.