Ələq surəsi — Ayə 4

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• الَّذِي (əlləzi): "O kəs ki" mənasındadır; burada Uca Allaha işarə edir.
• عَلَّمَ (əlləmə): "Öyrətdi" deməkdir.
• بِالْقَلَمِ (bil-qələm): "Qələmlə" mənasındadır. Qələm — yazı yazmaq üçün istifadə olunan alətdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Rəbbimizin insana olan böyük lütfünü və comərdliyini bizə göstərir. Uca Allah Öz qüdrəti ilə insana yazmağı və qələmlə xətt çəkməyi öyrətmişdir. Bu, Allaha iman gətirən hər bir kəs üçün düşünməli bir mövzudur: O, insanı yoxdan var etdi, ona danışmağı, oxumağı və yazmağı öyrətdi. Qələm vasitəsilə elm nəsildən-nəslə ötürülür, bilik qorunub saxlanılır və insanlar cahillik qaranlığından elm işığına çıxırlar.

Allahın bu lütfü təkcə bir fərdə deyil, bütün bəşəriyyətə şamil olunmuşdur. Qələm sayəsində kitablar yazılır, elmlər öyrənilir, haqq və həqiqət qeyd olunur. Bu, Allahın sonsuz mərhəmətinin və hikmətinin bir nişanəsidir. İnsan nə qədər ki, bu nemətin dəyərini bilər və ondan yaxşı işlər üçün istifadə edər, o qədər də Rəbbinin razılığına yaxınlaşar.

Ey insan! Qələmi əlinə alıb yaxşılıq yazmaq, elm öyrənmək və öyrətmək — bu, sənə verilmiş böyük bir şərəfdir. Bu nemətə şükür etmək, onu Allahın razılığı yolunda istifadə etməklə olar. Unutma ki, hər bir yazdığın hərf, hər bir öyrətdiyin bilik sənin üçün savab ola bilər. Gəl, bu ilahi lütfü qiymətləndirək və elmə, hikmətə sarılaraq Rəbbimizin bizə göstərdiyi yolu tutaq.