Alaq surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• عَلَّمَ – o‘rgatdi, ta’lim berdi.
• بِالْقَلَمِ – qalam vositasida, yozuv quroli bilan.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taoloning ulug‘ ne’matlaridan yana biri zikr qilinmoqda. U shunday Zotki, insonlarga qalam bilan yozishni o‘rgatdi. Qalam orqali bilimlar yozib qolinadi, kitoblar bitiladi, ilm-fan rivojlanadi. Alloh taolo insonni yaratgan Zot sifatida unga o‘qish va yozishni ham o‘rgatdi. Bu bilan insonni jaholat zulmatidan ilm nuriga olib chiqdi. Qalam vositasida o‘rganilgan bilimlar avloddan avlodga yetkaziladi, insoniyat taraqqiyoti ta’minlanadi. Allohning bu ne’mati shunchalik buyukki, u orqali inson o‘zidan oldingi avlodlarning bilimlarini o‘rganadi va kelajak avlodlarga meros qoldiradi.

Foydalar:

• Alloh taolo insonga eng buyuk ne’matlardan biri bo‘lgan ilm va yozuvni o‘rgatganini anglab, shukr qilishga undaydi.
• Qalam va yozuv orqali ilm olishga rag‘batlantiradi, chunki ilm — insonni yuksaltiruvchi va jamiyatni taraqqiy ettiruvchi vosita.
• Ushbu oyat musulmonlarni o‘qishga, o‘rganishga va bilimlarini yozib qoldirishga chorlaydi, bu esa islom dinining ilmga bergan yuksak e’tiborini ko‘rsatadi.
• Inson o‘zining bilim olish qobiliyatini Allohning in’omi deb bilishi kerak, bu esa kamtarlik va shukrni oshiradi.