Zalzala surasi — Oyat 8

Kalima ma'nolari:

• مِثْقَالَ ذَرَّةٍ — zarracha (kichkina chumoli) og'irligicha, ya'ni eng kichik miqdor.
• شَرًّا — yomonlik, gunoh.
• يَرَهُ — uni ko'radi.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo bizga qiyomat kunida har bir insonning amallari ro'para bo'lishini, hatto eng kichik yaxshilik yoki yomonlik ham e'tibordan chetda qolmasligini bildirmoqda. Kimki zarracha og'irligicha — ya'ni dunyoda eng kichik hisoblanadigan narsa miqdoricha — yomonlik qilsa, u buni qiyomat kuni o'z ko'zi bilan ko'radi va buning jazosini topadi. Bu yerda "ko'radi" degani, uning jazosi unga namoyon bo'ladi va u bundan qochib qutula olmaydi. Ammo bu jazo kofir uchun oxiratda to'liq bo'ladi, mo'min uchun esa kichik gunohlari dunyoda turli musibat va kasalliklar orqali kechirilishi mumkin. Zero, mo'minning yaxshiliklari oxiratda saqlanib qoladi va u ularni to'liq mukofotini oladi, kofirning esa yaxshiliklari dunyoda berilgan ne'matlar bilan tugagan bo'ladi.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga katta umid bag'ishlaydi — hatto eng kichik yaxshilik ham zoye ketmaydi, balki qiyomat kuni o'z egasiga qaytariladi. Bu insonni doimiy yaxshilik qilishga undaydi.
2. Shu bilan birga, bu oyat ogohlantiruvchi xarakterga ega — kichik gunohlarni ham nazar-pisand qilmaslik kerak, chunki ular ham hisobga olinadi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga chorlaydi.
3. Alloh taoloning adolati va rahmati shunchalik kengki, U zarracha miqdoridagi amallarni ham hisobga oladi. Bu musulmonga Allohning huzurida hech qanday amal e'tiborsiz qolmasligini, har bir yaxshilikning mukofoti borligini o'rgatadi va uni solih amallarga rag'batlantiradi.
4. Oyat insonni o'z amallariga mas'ul ekanini, hech kim boshqasining gunohini o'z zimmasiga olmasligini va har kim o'zi qilgan ishining natijasini ko'rishini ta'kidlab, mas'uliyat hissini kuchaytiradi.