سوره یونس — آیه 17

معانی کلمات:

• افْتَرَى: دروغ بستن، به دروغ نسبت دادن.
• کَذِبًا: دروغ، سخن ناروا.
• کَذَّبَ: تکذیب کردن، دروغ شمردن.
• آیَاتِهِ: نشانهها و معجزات خداوند و آیات قرآن.
• یُفْلِحُ: رستگار میشود، به سعادت و پیروزی میرسد.
• الْمُجْرِمُونَ: گناهکاران، کسانی که مرتکب جرم و گناه بزرگ میشوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پس از آنکه پیامبرش را از پیروی از هواهای نفسانی و بدعتگذاری در دین برحذر میدارد، با بیانی پرسشی و تأکیدی، عظیمترین ستم را معرفی میکند و میفرماید: هیچکس ستمکارتر از کسی نیست که بر خدا دروغ ببندد، مانند کسانی که برای او شریک، همسر یا فرزند قائل میشوند، یا احکام و قوانینی را به دروغ به خدا نسبت میدهند. همچنین هیچکس ستمکارتر از کسی نیست که آیات و نشانههای روشن خداوند را که توسط پیامبران، بهویژه پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شده، تکذیب کند و آنها را نپذیرد. چنین افرادی با این اعمال، هم به خداوند ستم میکنند و هم به خودشان، زیرا راه هدایت و رستگاری را به روی خود میبندند. در پایان آیه، خداوند به صراحت اعلام میدارد که این مجرمان و گناهکاران هرگز به رستگاری و سعادت نخواهند رسید و آرزوها و اهدافشان در دنیا و آخرت محقق نخواهد شد.

فواید و پیامهای آیه:

• ستم در دین، بالاتر از ستم در حق مردم است؛ زیرا افترا بر خدا و تکذیب آیات او، ریشهی همه ستمها و فسادهاست.
• رستگاری و سعادت واقعی، تنها در سایهی ایمان به خدا و پذیرش آیات او به دست میآید و مجرمان، از این نعمت بزرگ محروماند.
• این آیه هشداری است به همهی انسانها که از هرگونه بدعت، دروغبستن به دین و تکذیب حقایق الهی بپرهیزند، زیرا عاقبت چنین کاری نومیدی و شکست است.
• خداوند با این بیان، راه را برای بندگان روشن میکند و نشان میدهد که تنها راه نجات، پیروی از حقیقت و دوری از دروغ و افتراست.