یونس سۈرىسى — ئايەت 20

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• لَوْلَا: «ھەلا»، «نېمىشقا...مىدى» دېگەن مەنىدە، تەلەپ ۋە ئىنكار ئىپادىلەيدۇ.
• آيَةٌ: ئايەت، مۆجىزە، دەلىل-ئىسپات. بۇ يەردە كاپىرلار تەلەپ قىلغان ھېسسىي مۆجىزىنى كۆرسىتىدۇ.
• الْغَيْبُ: غەيب، يەنى كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان، پەقەت ئاللاھ تائالا بىلىدىغان ئىشلار.
• فَانتَظِرُوا: ئەمدى كۈتۈڭلار.
• الْمُنتَظِرِينَ: كۈتكۈچىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مەككە مۇشرىكلىرى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارىتا: «نېمىشقا ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن بىز تەلەپ قىلغاندەك بىر مۆجىزە چۈشۈرۈلمەيدۇ؟ ئەگەر ئۇ راستتىنلا پەيغەمبەر بولسا، بىز ئېيتقان مۆجىزىلەرنى كەلتۈرسۇن» دەپ جاھىللىق ۋە ئىنكار بىلەن سۆزلەيدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ تەلىپى ھەقىقەتنى ئىزدەش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ھەقنى رەت قىلىش ۋە ئۆزلىرىنىڭ كىبرىنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن ئىدى.

ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرىگە مۇنداق جاۋاب بېرىشنى بۇيرۇيدۇ: ئېيتقىنكى، غەيب پەقەت ئاللاھقا خاستۇر. مۆجىزىنىڭ قاچان، قانداق ۋە كىمگە چۈشۈرۈلىدىغانلىقىنى پەقەت ئاللاھ بىلىدۇ، ئۇنىڭ ھېكمىتى ۋە ئىرادىسى بويىچە بولىدۇ. ئاللاھ خالىسا چۈشۈرىدۇ، خالىمىسا چۈشۈرمەيدۇ. بۇ ئىش سىلەرنىڭ تەلىپىڭلارغا قاراپ بولىدىغان ئاددىي ئىش ئەمەس.

ئاندىن ئۇلارغا: «ئەمدى كۈتۈڭلار، مەن ھەم سىلەر بىلەن بىرگە كۈتكۈچىلەردىنمەن» دېيىلىدۇ. يەنى ئاللاھ تائالا بىزنىڭ ئارىمىزدا ھۆكۈم چىقىرىدۇ، ھەق ئىگىسىگە نۇسرەت بېرىدۇ، باتىل ئىگىسىنى مەغلۇپ قىلىدۇ. بۇ ھەم بىر تەھدىت ۋە ھەم بىر ئۈمىد ئىپادىسىدۇر.

بۇ ئايەتتىن شۇنى ئۆگىنىمىزكى، ئاللاھنىڭ غەيب ئىلمىنى پەقەت ئۇنىڭ ئۆزىگە خاس دەپ ئېتىقاد قىلىش ئىماننىڭ مۇھىم ئاساسىدۇر. ئىنسان ئۆزىنىڭ چەكلىك ئەقلى بىلەن ئاللاھنىڭ ھېكمىتىنى چەكلىيەلمەيدۇ، بەلكى تەسلىم بولۇش ۋە سەۋر قىلىش ئەڭ ياخشى يول. شۇنداقلا، ھەقنى ئىنكار قىلغۇچىلارنىڭ ئاخىرقى نەتىجىسى ھەرگىز ياخشى بولمايدۇ، ئاللاھنىڭ ھۆكمى ئەلۋەتتە ئەمەلگە ئاشىدۇ.