یونس سۈرىسى — ئايەت 21

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• أَذَقْنَا: تېتىتتۇق، يەنى بىر نەرسىنى تېتىغۇزغاندەك ھېس قىلدۇردۇق.
• رَحْمَةً: رەھمەت، بۇ يەردە كەڭچىلىك، ياخشىلىق، يامغۇر ۋە بەرىكەت مەنىسىدە.
• ضَرَّاءَ: زىيان، قىيىنچىلىق، كەمبەغەللىك ۋە ئاچچىقچىلىق.
• مَكْرٌ: ھىيلە-مىكىر، ئالدامچىلىق، مەسخىرە قىلىش ۋە ئىنكار قىلىش.
• أَسْرَعُ مَكْرًا: ھىيلە-مىكىردە ئەڭ تېز، يەنى ئۇلارنىڭ ھىيلە-مىكىرىدىن ئاللاھنىڭ جازاسى تېزرەك يېتىپ كېلىدۇ.
• رُسُلَنَا: بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز، بۇ يەردە ئەمەل يازىدىغان پەرىشتىلەرنى كۆرسىتىدۇ.

1. ئايەت تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارنىڭ، بولۇپمۇ مەككە كاپىرلىرىنىڭ بىر ئەھۋالىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار بىرەر قىيىنچىلىق، كەمبەغەللىك ياكى ئاچچىقچىلىققا دۇچ كەلگەندە، ئاللاھ ئۇلارغا رەھمەت قىلىپ، كەڭچىلىك ۋە ياخشىلىق ئاتا قىلسا، ئۇلار شۈكۈر قىلىش ئورنىغا، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلىشقا، مەسخىرە قىلىشقا ۋە ھىيلە-مىكىر قىلىشقا باشلايدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى بۇرمىلاش، ئۇنىڭدىن قۇتۇلۇش ئۈچۈن تۈرلۈك ئاماللارنى ئىشلىتىدۇ.

ئاللاھ پەيغەمبەرگە ئېيتىدۇ: ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ئاللاھنىڭ ھىيلە-مىكىرى ۋە جازاسى ئۇلارنىڭ ھىيلە-مىكىرىدىن تېزرەك يېتىپ كېلىدۇ. ئاللاھ ئۇلارنى بۇ دۇنيادا ھەر خىل نېئمەتلەر بىلەن سىناپ، ئاستا-ئاستا ھالاكەتكە تارتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ تەرىپىدىن ئەمەل يازىدىغان پەرىشتىلەر بار، ئۇلار ئىنسانلارنىڭ قىلغان ھەر بىر ھىيلە-مىكىرىنى، ياخشى-يامان ئەمەللىرىنى ئەستايىدىللىق بىلەن خاتىرىلەپ تۇرىدۇ. ھېچقانداق ئەمەل ئۇلاردىن مەخپىي قالمايدۇ. ئاخىرەتتە ئاللاھ ھەممىنىڭ قىلغان ئەمەللىرىگە قاراپ ھېساب-كىتاب قىلىدۇ ۋە ئادىل جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان قىيىنچىلىقتىن كېيىن كەلگەن ياخشىلىق ۋە كەڭچىلىكنى ئاللاھنىڭ رەھمىتى دەپ بىلىشى، شۈكۈر قىلىشى كېرەك. ئەمما ناچار كىشىلەر بۇنداق پۇرسەتنى ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلىش ۋە مەسخىرە قىلىش ئۈچۈن ئىشلىتىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ھىيلە-مىكىردىن خەۋەردار، ئۇنىڭ جازاسى تېز ۋە ئادىلدۇر. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىشى، ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلماستىن، ئۇلارغا ئەمەل قىلىشى ۋە ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئىنتىلىشى كېرەك. ئاللاھنىڭ ھىيلە-مىكىردىن مۇستەغنا ئىكەنلىكىنى، ھەممە ئەمەلنىڭ خاتىرىلىنىپ، ئاخىرەتتە ھېساب بېرىدىغانلىقىنى ئۇنۇتماسلىق لازىم. بۇ ئايەت ئىنساننى ئاللاھقا تەۋبە قىلىشقا، شۈكۈر قىلىشقا ۋە ئۇنىڭ ئايەتلىرىگە قارشى تۇرۇشتىن ساقلىنىشقا چاقىرىدۇ.