سورت يونس — آیت 49

د کلمو معناګانې:

• لَا أَمْلِكُ: زه واک نه لرم، زما په اختیار کې نه ده.
• ضَرًّا: تاوان، زیان، ضرر.
• نَفْعًا: ګټه، فایده.
• أَجَلٌ: ټاکل شوې موده، د ژوند یا هلاکت وخت.

تفسیر:

ته (ای رسوله!) دوى ته ووایه: زه د خپل ځان لپاره هم د کوم ضرر د مخنیوي او نه د کومې ګټې د راجلبولو اختیار نه لرم، مګر هغه څه چې الله يې اراده کړي وي. یعنې که الله وغواړي چې ما ته ګټه ورسوي یا له ما څخه ضرر لرې کړي، نو هغه به وشي، او که نه وي، نو زه يې نشم کولای. نو که زه د خپل ځان د ګټې او ضرر واک نه لرم، نو د بل چا د ګټې او ضرر واک به څنګه ولرم؟ او که زه د غیب علم نه لرم، نو د عذاب د راتلو وخت به څنګه پوهېږم؟

بیا الله تعالی فرمايي: د هر امت (خلکو) لپاره یوه ټاکل شوې موده ده، چې د هغوی د هلاکت یا د ژوند د پای وخت بلل کیږي. کله چې د هغوی ټاکل شوی وخت راشي، نو نه شي کولای چې یوه شېبه (ساعت) وروسته شي، او نه هم مخکې شي. یعنې د الله تعالی ټاکل شوی وخت نه وړاندې کیږي او نه وروسته کیږي؛ نو تاسو د عذاب د راتلو په اړه بیړه مه کوئ، ځکه چې ستاسو وخت به حتماً راشي.

فایدې:

1. دا چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د خپل ځان لپاره د ګټې او ضرر واک نه لري، نو دا ثابتوي چې ټول اختیار یوازې د الله تعالی په لاس کې دی، او هر څه د هغه په اراده پورې تړلي دي. دا د توحید په بشپړولو کې مرسته کوي.
2. دا آیت مومنانو ته دا درس ورکوي چې په هر کار کې باید یوازې پر الله تعالی توکل وکړي، نه پر نورو مخلوقاتو، ځکه چې هیڅوک د بل چا د ګټې یا ضرر واک نه لري.
3. د اجل (مړینې یا هلاکت) ټاکل شوی وخت یو حکمت دی، چې انسانان دې ته هڅوي چې د ژوند په هره شیبه کې د نیکیو او ښو کارونو په کولو بیړه وکړي، ځکه چې د مړینې وخت معلوم نه دی.
4. دا چې اجل نه وړاندې کیږي او نه وروسته، نو دا د انسانانو لپاره د صبر او قناعت درس دی، چې د راتلونکې په اړه اندیښنه مه کوي، بلکې د الله تعالی په فیصلې راضي اوسي.