Аль-Хумаза сүресі — Аят 1

1. Сөздердің мағынасы:

• Уәйл (وَيْلٌ): қатты азап, қасірет және зиянды білдіретін сөз.
• Һумаза (هُمَزَةٍ): адамдарды мінейтін, кемсітетін, сыртынан айыптайтын адам.
• Лұмаза (لُّمَزَةٍ): адамдарды тілімен мазақтап, келеке ететін, бетіне түсіп кемсітетін адам.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Алла Тағала адамдарды үнемі мінейтін, сыртынан ғайбат айтып, бетіне түсіп кемсітетін, тілімен мазақтап, келеке ететін әрбір адамға қатты азап пен қасірет дайындалғанын ескертеді. Мұндай адамдар басқалардың ар-намысына тиіп, олардың қадір-қасиетін төмендетуге тырысады. Бұл іс — үлкен күнә, ол адамды Алланың азабына лайықты етеді. Һумаза мен лұмазаның айырмашылығы: Һумаза — іс-әрекетпен, ишарамен, көз қысумен немесе дене қимылымен адамды кемсіту; ал лұмаза — тілмен, сөзбен мазақтау, сыртынан немесе бетіне түсіп айыптау. Екеуі де адамның намысына тиетін, жүрегін жаралайтын жаман мінездер.

1. Пайдаланатын ғибраттар:

• Бұл аят бізді басқаларды мінеуден, ғайбаттаудан және келеке етуден сақтандырады.
• Әрбір мұсылман өз тілін тыйып, адамдардың ар-намысын қорғауға тиіс.
• Ислам — бірлік, сыйластық және ізгілік діні. Басқаларды кемсіту арқылы өзіңді жоғары санау — надандық пен әдепсіздік белгісі.
• Құран бізді жақсылыққа шақырып, жаман мінездерден жирендіреді. Осы аятты оқып, өз бойымызды тексеріп, тіліміз бен ісімізді түзеуге тырысайық.
• Алланың азабынан қорыққан адам басқаларды ренжітпейді, керісінше, кешірімді, мейірімді және ізгі болуға ұмтылады.