Hud surəsi — Ayə 13

Sözlərin izahı:

• أَمْ (əm): Burada "bəl" mənasındadır, yəni "əksinə, doğrusu belədir ki".
• افْتَرَاهُ (iftərahü): Onu özündən uydurdu, yalan uydurdu.
• مُفْتَرَيَاتٍ (müftərayat): Uydurulmuş, özündən düzəldilmiş şeylər.
• وَادْعُوا (vədxu): Çağırın, köməyə çağırın.
• مِن دُونِ اللَّهِ (min dunillah): Allahdan başqa.

Ayənin təfsiri:

Müşriklər Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) qarşı iddia edirdilər ki, guya o, Quranı özündən uydurub və bu, Allahdan gələn vəhy deyil. Uca Allah bu ayədə onların bu iddiasına qarşı açıq bir çağırış edir və buyurur: Ey Peyğəmbər, onlara de ki, əgər bu Quranı həqiqətən də sən özündən uydurmusansa və bu, Allahın kəlamı deyilsə, onda gəlin siz də onun bənzəri on surə gətirin — istər doğru olsun, istər uydurma olsun, fərqi yoxdur. Bunu edə bilmək üçün Allahdan başqa kimdən istəyirsinizsə — bütlərinizdən, kahinlərinizdən, köməkçilərinizdən, istedadlı şairlərinizdən — hamısını köməyə çağırın. Əgər Quranın həqiqətən də uydurulmuş olduğu iddianızda doğrusunuzsa, bunu edə bilməlisiniz.

Bu ayə Quranın möcüzəvi təbiətini göstərən ən güclü dəlillərdən biridir. Uca Allah Öz kəlamının bəşər sözünə bənzəmədiyini, onun heç bir insan tərəfindən təqlid edilə bilməyəcəyini bu çağırışla ortaya qoyur. Diqqət yetirin ki, Allah onlardan bütün Quranın bənzərini deyil, yalnız on surənin bənzərini gətirmələrini istəyir. Hətta bu qədər də onların gücü çatmamışdır və əsrlər boyu heç kim buna nail ola bilməmişdir. Bu isə açıq-aşkar göstərir ki, Quran Allahın kəlamıdır, heç bir bəşərin uydurması deyildir.

Bu ayədə həm də böyük bir dəvət dərsi vardır: Allah insanı haqqa düşünməyə, sübut istəməyə və öz iddiasında səmimi olmağa çağırır. Əgər bir insan Quranı təkcə eşitməklə deyil, onun mənasını dərk edərək oxusa, onun ilahi bir kitab olduğunu qəlbən hiss edər. Quranın hər bir surəsi, hər bir ayəsi insanı doğru yola, əxlaq gözəlliyinə və Allahın birliyinə yönəldir. Gəlin bu mübarək kitabı sevgi ilə oxuyaq, ürəyimizi onun nuru ilə işıqlandıraq və onun bizə göstərdiyi yolla gedək. Çünki Quran hidayət kitabıdır və onu izləyən heç vaxt zəlalətə düşməz.