سوره ہود — آيت 23

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

* آمَنُوا: ايمان آڻيائون، يعني الله ۽ سندس رسول تي دل سان يقين ڪيائون.

* عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ: چڱا ڪم ڪيائون، يعني اهي عمل ڪيائون جيڪي الله ۽ سندس رسول پسند ڪيا.

* أَخْبَتُوا: عاجزي ۽ خشوع سان جهڪي ويا، يعني دل ۾ الله جي عظمت ۽ پنهنجي بيوسي محسوس ڪيائون ۽ سڀني حڪمن تي عمل ڪيائون.

* أَصْحَابُ الْجَنَّةِ: جنت وارا، يعني اهي جنت جا مستحق ۽ ان ۾ رهڻ وارا آهن.

* خَالِدُونَ: هميشه رهڻ وارا، يعني ان ۾ هميشه لاءِ رهندا، نه مرندا ۽ نه ئي ٻاهر نڪرندا.

2) تفسير:

بيشڪ اهي ماڻهو جيڪي الله ۽ سندس رسولن تي ايمان آڻين ٿا، ۽ اهڙا چڱا ڪم ڪن ٿا جيڪي الله کي پسند آهن، ۽ پنهنجي دلين سان الله جي اڳيان عاجزي ۽ خشوع اختيار ڪن ٿا، يعني سندس سڀني حڪمن کي مڃين ٿا ۽ سندس منع ڪيل شين کان پرهيز ڪن ٿا، اهي ئي ماڻهو جنت جا حقدار آهن. اهي ان جنت ۾ هميشه لاءِ رهندا، نه ڪڏهن مرندا ۽ نه ئي ڪڏهن ان مان ٻاهر ڪڍيا ويندا. اهي هميشه ان ۾ رهندي خوشيون ۽ نعمتون ماڻيندا رهندا.

3) فائدا ۽ سبق:

* ايمان ۽ عمل جو ميلاپ: صرف زباني ايمان ڪافي ناهي، پر ان سان گڏ چڱا ڪم ڪرڻ ۽ الله جي اڳيان عاجزي اختيار ڪرڻ به ضروري آهي. اهو ئي ايمان جو مڪمل ثمر آهي.

* جنت جي خوشخبري: جيڪي ماڻهو ايمان، چڱن ڪمن ۽ عاجزي سان الله جي عبادت ڪن ٿا، انهن لاءِ جنت ۾ هميشه رهڻ جي خوشخبري آهي. هي هڪ اهڙو انعام آهي جيڪو هر انسان کي حوصلا ۽ اميد ڏئي ٿو.

* هميشه رهڻ جو تصور: جنت ۾ هميشه رهڻ جو مطلب آهي ته اتي ڪا به تڪليف، ڏک يا موت ناهي. اهو تصور انسان کي دنيا جي مشڪلاتن ۾ صبر ۽ ثابت قدمي عطا ڪري ٿو.

* اسلام جي آساني ۽ خوبصورتي: اسلام اهو ناهي ته رڳو ڪجهه رسمون ادا ڪيون وڃن، پر اهو هڪ مڪمل طرز زندگي آهي جنهن ۾ دل جي صفائي، چڱن ڪمن جي ڪثرت ۽ الله جي اڳيان عاجزي شامل آهي. اهو ئي دين انسان کي دنيا ۽ آخرت ۾ ڪاميابي ڏئي ٿو.

* قرآن جي هدايت: قرآن مجيد اهڙن ماڻهن جي واکاڻ ڪري ٿو جيڪي ايمان ۽ عمل صالح سان گڏ الله جي اڳيان جهڪن ٿا. اهو اسان کي سيکاريندو آهي ته اسان به پنهنجي زندگي انهن ئي خوبين سان سنواريون ته جيئن اسان به جنت جا وارث بڻجي سگهون.