سوره ہود — آيت 37

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• وَاصْنَعِ الْفُلْكَ: ۽ ٺاهِ ٻيڙيءَ کي.
• بِأَعْيُنِنَا: اسان جي اکين جي سامهون، يعني اسان جي حفاظت ۽ نگرانيءَ ۾.
• وَحْيِنَا: ۽ اسان جي وحيءَ سان، يعني اسان جي هدايت ۽ تعليم سان.
• لَا تُخَاطِبْنِي: مون سان ڳالهه نه ڪر، يعني مون کي عرض نه ڪر.
• الَّذِينَ ظَلَمُوا: انهن ماڻهن بابت جن ظلم ڪيو، يعني ڪفر ۽ شرڪ ذريعي پنهنجو نقصان ڪيو.
• مُغْرَقُونَ: اهي ٻوڙيا ويندا، يعني طوفان ۾ غرق ڪيا ويندا.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ حضرت نوح عليہ السلام کي حڪم ڏنو ته ٻيڙي ٺاهه، ۽ اهو حڪم انهيءَ ڳالهه جو اعلان هو ته هاڻي عذاب جو وقت ويجهو اچي چڪو آهي. فرمايائين ته ٻيڙي اسان جي اکين جي سامهون ۽ اسان جي وحيٰ ۽ تعليم موجب ٺاهه، يعني تنهنجي حفاظت ۽ نگراني اسان جي ذمي آهي، ۽ ٻيڙي ٺاهڻ جو طريقو به اسان توکي وحيءَ ذريعي سيکارينداسين. ان ۾ ڪا به ڪمي يا خرابي نه ايندي، ڇاڪاڻ ته اسان جو خاص تحفظ تنهنجي ساٿ آهي.

پوءِ فرمايائين ته انهن ظالمن بابت مون سان ڳالهه نه ڪر، يعني انهن جي بچاءَ يا مهلت لاءِ مون کي عرض نه ڪر. اهي اهڙا ماڻهو آهن جن ڪفر ۽ سرڪشيءَ سان پنهنجو ئي نقصان ڪيو، ۽ هاڻي انهن جو فيصلو ٿي چڪو آهي ته اهي طوفان ۾ ٻوڙيا ويندا. انهن ۾ حضرت نوح عليہ السلام جو پنهنجو پٽ ۽ زال به شامل هئا، پر الله تعاليٰ جي حڪم مطابق انهن لاءِ به سفارش نه ڪرڻي هئي، ڇاڪاڻ ته اهي به ڪفر تي ئي قائم رهيا.

هن آيت ۾ الله تعاليٰ جي ”اکين“ جو ذڪر آهي، جنهن جو مطلب آهي ته الله تعاليٰ جي علم، حفاظت ۽ نگرانيءَ جي صفت، جيڪا هن جي ذات لاءِ مناسب آهي، ان کي مڃڻ ضروري آهي، پر ان جي ڪيفيت کي بيان ڪرڻ کان سواءِ.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم کي مشڪل ۾ به اڪيلو نه ٿو ڇڏي، پر حفاظت ۽ مدد جو يقين ڏياري ٿو.
• الله جي حڪم ۽ وحيٰ جي پيرويءَ ۾ ئي ڪاميابي آهي، جيئن حضرت نوح عليہ السلام ٻيڙي وحيٰ موجب ٺاهي.
• ظلم ۽ ڪفر تي اصرار ڪرڻ وارن لاءِ الله جو عذاب حتمي آهي، انهن لاءِ سفارش به فائديمند نه ٿيندي.
• الله تعاليٰ جي صفتن تي ايمان رکڻ گهرجي، انهن جي حقيقت کي الله جي ذات تي ڇڏڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله تي ڀروسو ڪرڻ، ان جي حڪمن تي عمل ڪرڻ ۽ ظالمن جي عملن کان پرهيز ڪرڻ ئي نجات جو رستو آهي.