Sura Yusuf — Werset 39

Znaczenie słów:

• Arbābun mutafarriqūn — różni panowie, wielu bogów, którzy są oddzieleni i nie stanowią jedności.
• Al-Wāḥid — Jedyny, Ten, który nie ma partnera ani równego sobie.
• Al-Qahhār — Ten, który dominuje nad wszystkim i wszystkich zwycięża; Ten, któremu nikt i nic nie może się przeciwstawić.

Tafsir (interpretacja):

Józef (pokój z nim) zwrócił się do dwóch współwięźniów, którzy wcześniej opowiedzieli mu swoje sny, słowami: „O moi towarzysze więzienia!” — a więc do tych, którzy dzielili z nim miejsce odosobnienia. Zadał im pytanie retoryczne, które miało skłonić ich do refleksji i obudzić w nich zdolność myślenia: „Czy lepsi są różni panowie, czyli wielu bogów, którzy są od siebie oddzieleni, nie mogą sobie nawzajem pomóc, nie przynoszą ani korzyści, ani szkody, a każdy z nich jest słaby i niedoskonały — czy też Allah, Jedyny, który jest sam w swoim panowaniu i bóstwie, nie ma wspólnika ani rywala, i Al-Qahhār, który panuje nad wszystkim, co istnieje, i któremu wszystko jest poddane, a wszyscy stworzenia są przed Nim pokorne?”.

Józef (pokój z nim) nie tylko zapytał ich o to, ale chciał w ten sposób otworzyć im drogę do zrozumienia prawdy o jedności Boga. Pytanie to miało charakter dydaktyczny i logiczny — porównanie wielu słabych bogów z Jedynym, Potężnym Bogiem, który nie ma sobie równych. Jest to jednocześnie zaproszenie do czystego monoteizmu (tawḥīd) i porzucenia bałwochwalstwa, które było praktykowane w Egipcie w tamtych czasach.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Jedność Boga (tawḥīd) jest fundamentem wiary, a porównanie wielu bogów z Jedynym Bogiem ukazuje wyższość i doskonałość czci oddawanej wyłącznie Allahowi.
2. Mądrość w nawoływaniu do prawdy — Józef (pokój z nim) wykorzystał sytuację, w której się znalazł, aby przekazać przesłanie monoteizmu, nawet w więzieniu. Uczy nas to, że każda sytuacja może być okazją do szerzenia dobra i prawdy.
3. Allah jest Jedyny i nie ma wspólnika — Jego panowanie jest absolutne, a Jego moc nie ma granic. Świadomość tej prawdy daje człowiekowi spokój serca i pewność, że tylko On zasługuje na uwielbienie i prośby.
4. Pytanie retoryczne jako metoda nauczania — islam zachęca do używania rozumu i logicznego myślenia w poszukiwaniu prawdy, a wiara w jednego Boga jest zgodna z naturą ludzką (fiṭrah).