سوره یوسف — آیه 39

معانی کلمات:

• أَرْبَابٌ: جمع «رَبّ» به معنای معبودان و خدایان.
• مُتَفَرِّقُونَ: پراکنده و متعدد، اشاره به خدایان گوناگون.
• الْقَهَّارُ: غالب بر همه چیز، شکستناپذیر و چیره بر همه.

تفسیر آیه:

یوسف علیهالسلام در زندان، رو به دو همنشین خود کرد و با مهربانی و حکمت آنان را به تأمل دعوت نمود و فرمود: «آیا معبودان پراکنده و متعدد که هر یک جداگانه پرستیده میشوند و هیچ سود و زیانی برای شما ندارند، بهترند یا خدای یگانهای که در ذات و صفاتش یگانه است و بر همه چیز چیره و غالب است؟» او با این بیان، پوچی شرک و بتپرستی را آشکار ساخت و آنان را به توحید و یکتاپرستی دعوت نمود. یوسف با این سؤال، عقل سلیم آنان را به داوری طلبید تا خود دریابند که عبادت خدای واحد قهار که همه عالم در قبضه قدرت اوست، بسیار برتر از پرستش خدایان ناتوان و متعدد است.

فواید و پیامهای آیه:

• توحید و یکتاپرستی، اساس دعوت همه پیامبران است و یوسف علیهالسلام حتی در زندان نیز از این دعوت غافل نبود.
• انسان باید در هر شرایطی، حتی در سختیها و گرفتاریها، به فکر هدایت دیگران باشد و از فرصتها برای دعوت به حق استفاده کند.
• عبادت خدای واحد و قهار، مایه آرامش و اطمینان دل است، زیرا انسان به قدرتی تکیه دارد که هیچ شکستی در آن راه ندارد.
• شرک و پرستش معبودان متعدد، نه تنها سودی ندارد، بلکه موجب پراکندگی فکر و دل و سردرگمی انسان میشود.