Сураи Йусуф — Оят 76

1. Маънои калимаҳои муҳим:

• أَوْعِيَتِهِمْ: зарфҳо ва халтаҳои онҳо, ки ғизо ва мол дар он нигоҳ дошта мешуд.
• وِعَاءِ أَخِيهِ: зарфи бародари асили Юсуф, яъне Бинёмин.
• اسْتَخْرَجَهَا: онро берун овард, яъне паймонаи подшоҳро аз зарфи Бинёмин ҷудо кард.
• كِدْنَا: тадбир кардем, роҳе муҳайё сохтем, на ба маънои фиреби бад.
• دِينِ الْمَلِكِ: қонуну ҳукми подшоҳи Миср.
• دَرَجَاتٍ: мартабаҳо, дараҷаҳои баланд.

1. Тафсири оят:

Пас аз он ки бародарон ба Юсуф баргаштанд, ӯ худаш тафтиши борҳои онҳоро оғоз кард. Аввал зарфҳои бародарони дигарашро ҷустуҷӯ кард ва онро то зарфи бародари асилаш Бинёмин ба таъхир андохт, то ки ин тадбир пинҳон монад ва касе гумон накунад, ки ин кор аз пеш омода шудааст. Сипас зарфи Бинёминро кушод ва паймонаи подшоҳро аз он берун овард. Ин тадбири хосро Мо барои Юсуф муҳайё сохтем, то бародарашро назди худ нигоҳ дорад.

Юсуф бо қонуни подшоҳи Миср наметавонист бародарашро ба ҳабс гирад, зеро дар он диёр ҷазои дузд зарб задан ва ҷарима гирифтан буд, на ба бандагӣ гирифтан. Аммо бо хоҳиши Аллоҳ таоло чунин шуд, ки бародарон худашон ба ҳукми дини худ — ки дуздро банда мекард — ризо доданд ва ҳамин тавр Юсуф тавонист бародарашро нигоҳ дорад. Ин ҳама танҳо ба хоҳиши Аллоҳ ва тадбири Ӯ муяссар гашт.

Аллоҳ таоло мартабаҳои касонеро, ки мехоҳад, баланд мебардорад, чунон ки мартабаи Юсуфро баланд кард. Ва болотар аз ҳар соҳиби илме донотаре ҳаст, то он ки илм ба Аллоҳи донои ҳама чизҳо мерасад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Аллоҳ таоло бандагони солеҳро бо тадбирҳои ҳикматомез ёрӣ медиҳад ва роҳҳои ҳалли мушкилотро ба онҳо нишон медиҳад.
• Илм ва ҳикмат дараҷаи инсонро дар назди Аллоҳ ва мардум баланд мегардонад.
• Ҳеҷ кас набояд ба дониши худ мағрур шавад, зеро ҳамеша касе ҳаст, ки аз ӯ донотар аст ва илми Аллоҳ аз ҳама болотар аст.
• Тадбир ва нақшаи дуруст, агар бо ризои Аллоҳ ва ба роҳи ҳалол бошад, ба натиҷаи нек мерасонад.
• Ин оят моро ба сӯи тавозуъ, омӯхтани илм ва таваккул ба Аллоҳ таоло ҳидоят мекунад.