Йусуф сүресі — Аят 76

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبَدَأَ — бастады.
• أَوْعِيَة — ыдыстар, жүк салғыштар, қаптар (жүктерін салатын ыдыстар).
• اسْتَخْرَجَ — шығарып алды, суырып алды.
• كِدْنَا — айла-тәсіл жасадық, жұмсақ түрде жоспарладық (мұнда жағымсыз мағынада емес, Алланың қалауымен болған амал).
• دِينِ الْمَلِكِ — патшаның заңы, ережесі.
• نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ — дәрежелерін көтереміз.
• عَلِيمٌ — білуші, білім иесі.

1. Аяттың тәпсірі:

Юсуфтың ағалары жүктерін тексеру үшін қайта әкелінгенде, Юсуф өзі тексеруді бастады. Ол айланы жасыру үшін алдымен басқа ағаларының ыдыстарын тексерді, содан кейін бауыры Бенияминнің ыдысын ашты. Сонда патшаның тостағаны (өлшеуіш ыдысы) Бенияминнің жүгінен шығып кетті. Бұл — Алланың Юсуфқа жасаған жұмсақ жоспары еді. Өйткені Юсуф патшаның заңы бойынша бауырын өзіне ала алмайтын. Патшаның ережесінде ұрлық жасаған адамды құл ету жоқ болатын, тек айыппұл салып, дүре соғу ғана қарастырылған. Алланың қалауымен Юсуфтың ағалары өздерінің діни үкімімен — ұрлық жасаған адамды құл ету үкімімен — шешім қабылдады. Осылайша Алла Юсуфқа бауырын өзімен қалдыруға жол ашты. Алла кімді қаласа, оның дәрежесін көтереді, дүниеде де, ғылымда да. Әрбір білім иесінің үстінде одан да білімдісі бар, ал барлық білімнің үстінде Алланың білімі тұр.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Алла Тағала Өзінің қалауымен пенделеріне жұмсақ жоспар жасап, оларды қиын жағдайдан шығаруға жол ашады.
• Адам баласының барлық айла-тәсілі Алланың қалауымен ғана жүзеге асады; Алла қаламаса, ешбір жоспар орындалмайды.
• Білім мен дәреже — Алланың қолында; Ол кімді қаласа, оны көтереді.
• Қанша білімді болсақ та, бізден де білімдісі бар екенін мойындау — кішіпейілділік пен даналықтың белгісі.
• Алланың әділ әрі дана жоспары әрдайым пенденің игілігіне қарай бағытталады.
• Бұл аят мұсылманды Аллаға тәуекел етуге, Оның қалауына мойынсұнуға және білім үйренуге шақырады.