Sure Yûsuf — Ayet 76

Kelime Anlamları:

• Ev'iyetihim: Onların kapları, yükleri, eşyaları.
• Vida'u ahîhi: Kardeşinin kabı/yükü.
• Kidnâ: Biz düzenledik, planladık, hazırladık.
• Dîni'l-melik: Kralın kanunu, hükmü, yasası.
• Nerfeu derecât: Dereceleri yükseltiriz, mertebeleri artırırız.
• Alîm: Her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan.

Tefsir:

Yûsuf'un kardeşleri, kervanlarıyla birlikte Mısır'a geri döndüklerinde, Yûsuf onları huzuruna kabul etti ve eşyalarını aramaya başladı. Önce diğer kardeşlerinin yüklerini, kaplarını aradı; fakat kendi öz kardeşi Bünyamin'in kabını en sona bıraktı. Bu, onun planını gizlemek ve kardeşlerinin şüphesini üzerine çekmemek için yaptığı akıllıca bir hareketti. Nihayet sıra Bünyamin'in kabına geldiğinde, kralın su kabını (sikâyeyi) onun yükünün içinden çıkardı. Böylece kardeşleri, kendi söyledikleri hüküm gereği Bünyamin'in yanlarında kalmasına razı olmak zorunda kaldılar.

İşte biz Yûsuf'a bu tedbiri, bu ince planı öğrettik ve onu başarılı kıldık. Çünkü Mısır kralının kanununa göre hırsızlık yapan kişi köle olarak alıkonulmazdı; sadece cezalandırılır veya malın bedelini öderdi. Yûsuf'un kardeşini yanında tutabilmesi için, kardeşlerinin kendi şeriatlarındaki hükme göre hareket etmesi gerekiyordu. Onların dininde ise hırsızlık yapan kişi, çaldığı şeye karşılık olarak sahibine verilirdi. Allah, Yûsuf'un lehine olan bu durumu, kardeşlerinin kendi ağızlarıyla söyledikleri söz üzerine gerçekleştirdi. Bu, Allah'ın dilemesi ve takdiriyle oldu; Yûsuf'un kendi gücüyle yapabileceği bir şey değildi.

Bu olayda büyük bir ders vardır: Allah, dilediği kullarının derecelerini yükseltir, onlara hikmet ve ilim verir. Yûsuf'a verdiği ilim ve ferasetle onu yücelttiği gibi, siz de ey müminler! Allah'a güvenin, O'nun takdirine teslim olun. Çünkü Allah, kendisine samimiyetle yönelen kullarını asla yalnız bırakmaz; onlara çıkış yolları gösterir.

Ve unutmayın ki her ilim sahibinin üstünde daha bilgili biri vardır. En alttaki âlimden en üstteki âlime kadar herkesin ilmi sınırlıdır. Ancak her şeyi hakkıyla bilen, gizliyi ve açığı, görüneni ve görünmeyeni kuşatan yalnızca Allah'tır. O'nun ilmi her şeyi kuşatmıştır ve O, her şeyden haberdardır. Öyleyse ey insanlar! İlminizin sınırını bilin, kibirlenmeyin ve her zaman "Rabbim, ilmimi artır!" diyerek Allah'tan daha fazlasını isteyin. Çünkü gerçek ilim, Allah'ın katındadır ve O, dilediğine dilediği kadarını verir.