سوره یوسف — آیه 8

معانی کلمات:

• عُصْبَةٌ: گروهی که با هم متحد و پشتیبان یکدیگرند؛ جمعیتی که با هم همکاری میکنند.
• ضَلالٍ مُبین: گمراهی و خطای آشکار و روشن.

تفسیر آیه:

این آیه به زمانی اشاره دارد که برادران یوسف (علیهالسلام) در میان خود گفتند: «به خدا قسم که یوسف و برادرش (بنیامین) نزد پدرمان از ما محبوبترند، در حالی که ما گروهی نیرومند و پرشمار هستیم که میتوانیم در کارها کفایت کنیم و پشتیبان پدر باشیم.» آنان از این که یعقوب (علیهالسلام) محبت بیشتری به یوسف و بنیامین نشان میداد، ناراحت و حسود شده بودند و این محبت را ناعادلانه میپنداشتند. از این رو، گفتند: «پدر ما در گمراهی و خطای آشکاری است» که این دو را بر ما ترجیح داده، بدون آنکه دلیل و موجبی برای این برتری ببینیم. باید توجه داشت که منظور آنان گمراهی در دین نبود، بلکه خطای در قضاوت و رأی بود؛ چرا که یعقوب پیامبر خدا بود و هرگز در دین گمراه نبود، بلکه این سخن از روی حسد و نادانی آنان سر زد.

فواید و درسهای آیه:

• حسد و رشک، انسان را به خطا در داوری و حتی بدگویی از نیکان وامی دارد؛ پس باید از این خصلت زشت دوری کرد.
• محبت والدین به فرزندان، اگر بر اساس شفقت و رحمت باشد، جای سرزنش نیست و فرزندان نباید آن را به حساب بیعدالتی بگذارند.
• انسان نباید در قضاوتهای خود عجله کند و بدون آگاهی از دلایل، دیگران را متهم به خطا و گمراهی نماید.
• قرآن کریم با بیان داستانهای پیامبران، ما را به صبر، خردمندی و پرهیز از احساسات نابجا دعوت میکند تا زندگی خود را بر پایه ایمان و اخلاق بسازیم.