سوره یوسف — آیه 9

معانی کلمات:

• اطرحوه أرضاً: او را در سرزمینی دور و ناشناخته بیندازید و رها کنید.
• یخلُ: خالص و یکتا شود، تنها به شما روی آورد.
• وجه أبیكم: توجه و محبت پدرتان.
• صالحین: توبهکاران و نیکوکاران.

تفسیر آیه:

برادران یوسف در شورای پنهانی خود، نقشهای شوم کشیدند و به یکدیگر گفتند: یوسف را بکشید یا او را به سرزمینی دور و بیآب و علف بیندازید تا از چشم پدر بیفتد و محبت و توجه پدر بهطور کامل به شما اختصاص یابد و دیگر به یوسف فکر نکند. سپس برای اینکه وجدان خود را آرام کنند و چهرهای موجه از خود نشان دهند، افزودند: پس از این کار، توبه میکنیم و از گناه خود بازمیگردیم و در زمره صالحان و نیکوکاران درمیآییم. آنان با این سخن، میخواستند گناه بزرگ خود را با توبه بعدی توجیه کنند و خود را پاک جلوه دهند، غافل از آنکه توبه واقعی، پیش از گناه نیست و خداوند فریب و نیرنگ را میداند.

فواید و درسها:

• حسادت و کینه، انسان را به بزرگترین گناهان میکشاند و عقل و ایمان را کور میکند؛ چنانکه برادران یوسف برای محبت پدر، به فکر قتل برادر معصوم خود افتادند.
• هیچ گناهی را نمیتوان با وعده توبه بعدی توجیه کرد؛ توبه واقعی آن است که انسان از گناه پشیمان شود و به اصلاح خود بپردازد، نه اینکه گناه کند و بعد به فکر توبه بیفتد.
• محبت و توجه والدین را نمیتوان با زور و گناه به دست آورد؛ آنچه نزد خدا و خلق پسندیده است، صداقت، نیکی و پرهیز از ظلم است.
• خداوند بر نقشههای پنهانی آگاه است و هیچ نیرنگی از او پنهان نمیماند؛ پس مؤمن باید مراقب اعمال و نیات خود باشد و به خدا توکل کند.