Surat Yusuf — Ayat 81

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• اِرْجِعُوْا (irji'ū): padha balia.
• اَبَانَا (abānā): bapakku (dadi panyebut marang Nabi Ya'qub).
• سَرَقَ (saraqa): nyolong, yaiku njupuk barang kang ora dadi haké kanthi didhelikake.
• شَهِدْنَا (syahidnā): aku padha nyeksèni utawa ngandhakake.
• الْغَيْبِ (al-ghaib): barang kang ora katon, perkara kang ora dingerteni sadurungé kedadéan.
• حَافِظِيْنَ (ḥāfiẓīn): wong-wong kang njaga utawa ngerti.

2) Tegesing ayat:

Ayat iki isiné pangandikané sedulur tuwa (yaiku Rubil utawa Yahudza miturut sawenèh ahli tafsir) marang sedulur-sedulur liyané, nalika weruh kahanan kang angel ing Mesir. Dheweke banjur dhawuh: "Padha balia menyang ngarepé bapakmu, banjur kandhanana: Dhuh bapak, satemené putramu (Bunyamin) iku nyolong. Awaké dhéwé ora wani nyeksèni kajaba mung apa kang wis kita sumurupi dhéwé, yaiku kita weruh piala (takaran) iku metu saka ing kanthongé. Awaké dhéwé ora ngerti barang kang ghaib, ora ngerti yèn dheweke bakal nyolong nalika kita padha janji arep njaga lan nggawa bali dheweke menyang ngarepmu."

Tembung "saraqa" ing kene miturut tafsir ora ateges nyolong kaya lumrahé, nanging ana kang ngandhakake yèn iku siasat saka Nabi Yusuf supaya Bunyamin bisa tetep ana ing Mesir. Nanging kang katon ing lair, piala mau ditemokake ing kanthongé Bunyamin, mula banjur diarani nyolong. Sedulur-sedulur mau ora bisa ngapusi bapaké, mula banjur padha ngandhakake kanthi jujur apa kang wis kedadéan, lan ngakoni yèn dheweke ora bisa ngerti perkara ghaib, mula ora bisa njaga Bunyamin saka kedadéan iki.

3) Piwulang lan faedah kang bisa dijupuk:

• Ngandhaka kanthi jujur: Sedulur-sedulur mau ngandhakake kahanan kang sabeneré marang bapaké, sanajan abot. Iki mulangaké yèn kajujuran iku kudu diutamakaké, sanajan rasaning ati ora kepénak.
• Ngakoni watesing kawruh manungsa: Manungsa ora bisa ngerti barang kang ghaib. Mula aja gumedhe lan aja rumangsa bisa njaga apa-apa tanpa pitulungané Allah. Iki nuwuhaké rasa andhap asor lan tawakal marang Allah.
• Sabaring ati nalika ngadhepi pacoban: Nabi Ya'qub kudu nampa kabar kang nglarani bab putrané. Iki mulangaké yèn sabar lan tawakal marang Allah iku kunci nalika ngadhepi pacoban urip.
• Pentingé njaga janji: Sedulur-sedulur mau ngakoni yèn dheweke wis janji arep njaga Bunyamin, nanging ora bisa netepi amarga ora ngerti kedadéan kang bakal kelakon. Iki mulangaké yèn janji iku kudu ditetepi, lan yèn ora bisa netepi, kudu ngakoni kanthi jujur.
• Pitulungané Allah iku mesthi: Sanajan katoné ana masalah lan pacoban, nanging ing mburi kabeh iku ana rencana Allah kang luwih becik. Kisah iki nuwuhaké pangarep-arep lan katresnan marang Islam lan Al-Qur'an, amarga nuduhaké yèn saben kedadéan mesthi ana hikmahe.