İbrahim surəsi — Ayə 19

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَلَمْ تَرَ (Ələm tərə): "Məgər görmədinmi?" — burada "görmək" hərfi görmə deyil, bilmək, dərk etmək mənasındadır. Yəni: "Məgər bilmədinmi, dərk etmədinmi?"
• بِالْحَقِّ (bil-həqq): Haqq ilə, həqiqətə uyğun, boş yerə deyil, hikmətə əsaslanaraq.
• يُذْهِبْكُمْ (yüzhibküm): Sizi yox edib aradan götürsün.
• خَلْقٍ جَدِيدٍ (xəlqin cədid): Yeni bir məxluq, yeni bir toplum.

2) Ayənin təfsiri:

Ey insan! Məgər bilmirsənmi ki, Allah göyləri və yeri haqq ilə — yəni hikmətə uyğun, mənasız və boş yerə deyil — yaratmışdır? O, bu kainatı oyun-oyuncaq olsun deyə deyil, əksinə, Öz birliyini və qüdrətinin kamalını göstərmək, insanların da yalnız Ona ibadət edib Ona heç nəyi şərik qoşmamaları üçün yaratmışdır. Göylərin və yerin bu nizamı, bu dəqiq ölçü və tarazlıq, Uca Allahın varlığına və tək olduğuna ən böyük dəlillərdəndir.

Sonra Allah buyurur: Əgər Allah istəsəydi, sizi yox edib aradan götürər və yerinizə Özünə itaət edən, ibadət edən yeni bir məxluq gətirərdi. Bu, Allah üçün çox asan və rahat bir işdir. Onun qüdrəti qarşısında heç bir şey mane ola bilməz.

Bu ayə bizə xatırladır ki, biz yer üzündə əbədi qalan deyilik. Allah bizi yoxdan yaradıb və istəsə bir anda yox edə bilər. Ona görə də bu qısa ömrümüzü Onun razılığına uyğun keçirməli, yaradılışımızın hikmətini dərk etməliyik. Kainatdakı bu gözəl nizam, gecə-gündüzün növbə ilə gəlməsi, göyün və yerin möhtəşəmliyi — hamısı Allahın varlığını və birliyini bizə göstərən aydın dəlillərdir. Gəlin bu dəlilləri düşünüb Allaha yönələk, Ona şükür edək və Onun yolunda sabit qalaq. Çünki Allahın bizə verdiyi bu imkanlar, bu həyat, bu iman nuru — hamısı Onun bizə olan sonsuz mərhəmətinin əlamətidir.