Ibrohim surasi — Oyat 48

Kalimalarning ma'nolari:

• Tubaddal: almashtiriladi, o'zgartiriladi.
• Barozu: (qabrlaridan) chiqib, paydo bo'ldilar, ochiq-oydin hozir bo'ldilar.
• Qahhor: hamma narsani yenguvchi, hech kim Uning ustidan g'olib kela olmaydigan, O'z irodasini hamma narsaga o'tkazuvechi.

Tafsir:

Bu azob va intiqom — Alloh taoloning dushmanlariga beradigan jazolari — Qiyomat kunida bo'ladi. O'sha kunda bu yer yuzi boshqa yerga almashtiriladi: oppoq, kumushdek pokiza, musaffo bir zaminga aylanadi. Osmondlar ham almashtiriladi: quyoshi va oyi yo'qoladi, ular erigan mis yoki yog' kabi bo'ladi. Keyin barcha maxluqotlar — avvalgilaru keyingilar — qabrlaridan tirilib chiqadilar va yalang'och holda, ochiq-oshkora yagona bo'lgan, hamma narsani yenguvchi, O'z ulug'ligi, ismlari, sifatlari va amallarida yolg'iz bo'lgan Allohning huzurida hisob uchun turishadi. O'sha kunda hech qanday hukmdor, shafoatchi va yordamchi yo'q — faqat Uning O'zigina hukm qiladi. U hech kim tomonidan yengilmaydi, U har doim g'olibdir.

Olingan foydalar:

• Bu dunyo abadiy emas, balki o'tkinchidir. Bir kun kelib butun olam o'zgaradi va yangi bir borliqqa aylanadi. Shuning uchun aqlli inson bu o'tkinchi dunyoga berilib ketmaydi, balki oxiratini obod qilishga harakat qiladi.
• Qiyomat kunida barcha insonlar — kuchli-zaif, boy-kambag'al, hukmdor-oddiy — birdek Allohning huzurida turadilar. Bu esa odamlarda adolat va taqvo hissini uyg'otadi.
• Alloh taoloning "Vohid" (Yagona) va "Qahhor" (Yenguvchi) ismlari mo'min qalbiga buyuk bir taskin beradi: banda biladiki, uning Parvardigori yolg'izdir, Uning sherigi yo'q va U hamma narsaga qodirdir. Kim Unga suyansa, hech qachon xor bo'lmaydi.
• Qiyomat kunidagi bu ulkan o'zgarishlar haqida o'ylash insonni gunohlardan tiyadi va to'g'ri yo'lga boshlaydi. Zero, har bir inson o'sha ulug' kun uchun o'zini hozirlashi lozim.