سوره حجر — آیه 21

معانی کلمات:

• خزائن: گنجینه‌ها و منابع هر چیز.
• بقدر معلوم: به اندازه‌ای مشخص و معیّن که خداوند بر اساس حکمت خود تعیین کرده است.

تفسیر آیه:

هیچ چیزی در این جهان نیست مگر اینکه گنجینه‌ها و منابع آن نزد ماست. همه چیز — از باران، رزق، شفا، علم، قدرت و هر نعمت دیگری — در دستان ماست و ما بر ایجاد و اعطای آن تواناییم. اما ما هیچ‌یک از این نعمت‌ها را نازل نمی‌کنیم مگر به اندازه‌ای معیّن و مشخص که بر اساس حکمت، مصلحت و مشیت ما تعیین شده است. نه کم‌تر از آنچه لازم است و نه بیش‌تر از آنچه سودمند باشد. این اندازه‌گیری دقیق، نشانه علم بی‌پایان و تدبیر کامل ماست. پس خزائن همه چیز نزد خداست و اوست که به هر کس هر چه را بخواهد و به هر اندازه که بخواهد عطا می‌کند و از هر کس هر چه را بخواهد دریغ می‌دارد، و این همه بر اساس رحمت گسترده و حکمت بالغه اوست.

فواید و پیام‌های آیه:

1. توحید و اعتماد به خدا: این آیه به ما می‌آموزد که تنها خداوند مالک همه چیز است و هیچ کس و هیچ چیز دیگری در این جهان استقلال ندارد. پس باید تنها بر او توکل کنیم و از او بخواهیم.
2. آرامش دل: وقتی بدانیم همه چیز نزد خداست و او با حکمت کامل، هر نعمتی را به اندازه معیّن نازل می‌کند، دلمان آرام می‌شود و از حرص و نگرانی نسبت به رزق و روزی رها می‌شویم.
3. رضایت به قضای الهی: درک این حقیقت که خداوند هر چیزی را به اندازه و بر اساس مصلحت می‌دهد، ما را به رضایت از تقدیر الهی می‌رساند و از ناشکری و گلایه در برابر کمبودها بازمی‌دارد.
4. امیدواری به رحمت خدا: خزائن همه چیز نزد خداست و او رحیم و کریم است. پس هیچ‌گاه از رحمت او ناامید نشویم و بدانیم که او می‌تواند هر نعمتی را در هر لحظه به ما عطا کند.
5. شکرگزاری: وقتی بدانیم هر نعمتی که به ما می‌رسد، از خزائن الهی و با اندازه‌گیری دقیق اوست، بیشتر شکرگزار می‌شویم و نعمت‌ها را قدر می‌نهیم.