سوره حجر — آیه 20

معانی کلمات:

• مَعَایِشَ: جمع «مَعیشَة» به معنای وسایل زندگی، خوراک، پوشاک و هر آنچه انسان برای ادامه حیات بدان نیازمند است.
• مَن لَّسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِینَ: کسانی که شما روزیدهنده آنان نیستید، یعنی موجوداتی که رزق و روزی آنان بر عهده شما نیست و خداوند خودشان و روزیشان را آفریده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه شریفه، یکی از نعمتهای بزرگ خود را بر بندگان یادآوری میکند و میفرماید: ما برای شما در زمین وسایل زندگی و معیشت قرار دادیم؛ از قبیل انواع غذاها، نوشیدنیها، پوشاک، مسکن، کشاورزی، دامداری و سایر راههای کسب روزی که به واسطه آنها زندگی خود را میگذرانید. همچنین ما برای شما کسانی را آفریدیم که شما روزیدهنده آنان نیستید؛ مانند فرزندان، خدمتکاران، حیوانات و سایر موجوداتی که به نوعی از آنها بهره میبرید، اما رزق و روزی آنان بر عهده شما نیست و تنها خداوند است که به همه آنها روزی میدهد. این لطف و کرم الهی است که بدون هیچ زحمتی از جانب شما، روزی همه موجودات را تضمین کرده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در رزق: این آیه به ما میآموزد که تنها خداوند روزیدهنده است و نباید به اسباب و وسایل مادی دل ببندیم، بلکه باید به خالق و مدبر جهان اعتماد کنیم.
2. آرامش خاطر: وقتی بدانیم رزق فرزندان، خانواده و حتی موجوداتی که از آنها استفاده میکنیم بر عهده خداست، از اضطراب و نگرانی درباره آینده رهایی مییابیم و با خیالی آسوده به تلاش مشروع خود ادامه میدهیم.
3. شکرگزاری: توجه به این نعمت بزرگ، ما را به شکرگزاری از خداوند وا میدارد و محبت او را در دلها زنده میکند.
4. توکل بر خدا: این آیه ما را دعوت میکند که در همه امور زندگی، بر خداوند توکل کنیم و بدانیم که او هرگز بندگانش را فراموش نمیکند و روزی همه را به بهترین شکل میرساند.
5. توجه به رحمت واسعه الهی: این که خداوند حتی برای موجوداتی که ما مسئول روزی آنان نیستیم، روزی مقرر کرده، نشانهای از رحمت بیپایان اوست و ما را به مهربانی و بخشندگی نسبت به دیگران ترغیب میکند.