سوره حجر — آیه 41

معانی کلمات:

• صراط: راه، جاده، طریق.
• علی: در اینجا به معنای «إلی» (به سوی) است.
• مستقیم: راست، معتدل، بدون انحراف.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در پاسخ به ابلیس که گفته بود: «من بندگان تو را از راه راست گمراه خواهم کرد»، فرمود: «این راه راست و معتدلی است که به سوی من و بهشت من میرسد.» یعنی راهی که بندگان مخلص من در آن گام برمیدارند، راهی است مستقیم و بدون هیچ کجی و انحرافی، که به من و رضایت من ختم میشود. این راه، راه بندگی و اخلاص است و من بر آن نظارت دارم و آن را حفظ میکنم. ابلیس هیچ سلطهای بر بندگان مخلص من ندارد، زیرا آنان با اخلاص خود، راه را از بیراهه تشخیص دادهاند و در این صراط مستقیم ثابتقدم ماندهاند. اما سلطه و وسوسههای ابلیس تنها بر کسانی اثر میگذارد که از او پیروی کنند و به جای اطاعت از من، از او تبعیت نمایند.

فواید و پیامهای آیه:

• اخلاص در دین، کلید هدایت و رهایی از وسوسههای شیطان است؛ هر که دلش به اخلاص برای خدا خالص شود، شیطان از او میگریزد و هیچ راهی برای نفوذ در او پیدا نمیکند.
• خداوند هرگز بندگان مخلص خود را رها نمیکند و راه را برای آنان روشن و هموار میسازد؛ پس انسان باید با توکل بر خدا و پاکسازی نیت، در این راه ثابتقدم بماند.
• این آیه مژدهای برای مؤمنان است که اگر در مسیر بندگی استقامت ورزند، از گزند شیطان و لشکریانش در امان خواهند بود و عاقبت آنان بهشت و رضوان الهی خواهد بود.
• راه مستقیم، راهی است که به خدا ختم میشود و هر راه دیگری که به غیر خدا منتهی شود، بیراهه است؛ پس انسان باید همواره مسیر خود را با قرآن و سنت بسنجد و از انحرافات بپرهیزد.