سوره حجر — آیه 42

معانی کلمات:

• عِبَادِی: بندگان خالص و مخلص من.
• سُلْطَانٌ: قدرت، تسلط و نفوذ.
• الْغَاوِینَ: گمراهان، کسانی که از راه حق منحرف شدهاند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به ابلیس میفرماید که بندگان خالص و مخلص او، کسانی که ایمان آورده و در راه بندگی و اطاعت از پروردگار ثابتقدم ماندهاند، تحت سلطه و نفوذ تو قرار نخواهند گرفت. تو هیچ قدرتی بر دلها و ایمان آنان نداری و نمیتوانی آنان را از راه راست منحرف کنی. اما سلطه و نفوذ تو تنها بر کسانی خواهد بود که خودشان با اختیار خود از تو پیروی کنند و از زمره گمراهانی شوند که به جای اطاعت از خدا، از تو اطاعت نمایند. اینان کسانی هستند که با انتخاب خود، راه ضلالت و گمراهی را برگزیدهاند و در نتیجه، شایسته آنند که تحت فرمان و سلطه تو درآیند.

فواید و پیامهای آیه:

1. امیدواری برای مؤمنان: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که اگر واقعاً بنده خالص خدا باشند، هیچ نیرویی، حتی شیطان، نمیتواند بر ایمان و قلب آنان غلبه کند. این مایه آرامش و امید است.
2. اهمیت انتخاب و اراده انسان: سلطه شیطان بر کسی نیست که ناخواسته گمراه شود، بلکه تنها کسانی تحت نفوذ او قرار میگیرند که خودشان با اراده و اختیار، راه او را برگزینند. پس مسئولیت گمراهی بر عهده خود انسان است.
3. رحمت و لطف الهی: خداوند با این بیان، نشان میدهد که بندگان مخلص را تحت حفاظت و حمایت خود قرار داده و اجازه نمیدهد شیطان بر آنان تسلط یابد. این نشانهای از محبت و رحمت خداوند به بندگان مؤمن است.
4. تشویق به اخلاص: این آیه مؤمنان را ترغیب میکند که در بندگی خود صادق و مخلص باشند تا از سلطه شیطان در امان بمانند و در زمره بندگان خاص خداوند قرار گیرند.