Nəhl surəsi — Ayə 12

Kəlmələrin mənaları:

• Səxxərə – ram etdi, müsəxxər etdi, itaət etdirdi.
• Müsəxxərat – ram edilmişlər, itaət altına alınmışlar.
• Bi-əmrihi – Onun əmri ilə, Onun izni və iradəsi ilə.
• Ayat – dəlillər, nişanələr, açıq-aydın əlamətlər.
• Yə'qilun – düşünən, ağıl işlədən, anlayışla qavrayan kəslər.

Təfsir:

Ey insanlar! Allah-Təala sizin üçün gecəni və gündüzü ram etdi. Gecəni sizin rahatlığınız, istirahətiniz üçün yaratdı ki, bədəniniz dincəlsin, gücünüz bərpa olsun. Gündüzü isə işiniz, çalışmağınız və dolanışığınız üçün işıqlı etdi. Günəşi sizin üçün bir ziya (parlaq işıq) mənbəyi, ayı isə bir nur (mülayim işıq) qıldı ki, gecənin qaranlığında yolunuzu tapasınız, illərin hesabını, ayları və günləri biləsiniz. Ulduzları da Öz əmri ilə sizə ram etdi – onlar səmada müəyyən qanunlarla hərəkət edir, sizə quru və dəniz zülmətlərində yol göstərir, fəsillərin və vaxtların dəyişməsini öyrədir.

Bütün bunlar təsadüf deyil, heç bir şey özbaşına baş vermir. Gecə-gündüzün nizamlı dəyişməsi, günəşin və ayın dəqiq hərəkəti, ulduzların səmada sabit qanunlarla seyr etməsi – hamısı Uca Allahın qüdrətini, hikmətini və mərhəmətini göstərən açıq dəlillərdir. Lakin bu dəlillərdən yalnız ağlını işlədən, düşünən, ətrafındakı bu gözəl nizama gözü ilə baxıb qəlbi ilə dərk edən insanlar ibrət alır.

Ey qardaşım! Bir an düşün: Günəş hər səhər doğur, hər axşam batır. Ay öz mərhələlərini keçir, ulduzlar səmadakı yerlərindən oynayır. Bu nizam əsrlərlə, min illərlə pozulmadan davam edir. Bu, sənin üçün bir nemət deyilmi? Bu qədər nemətləri sənə verən, onları sənin xidmətinə verən Allahı tanımaq, Ona şükür etmək və Ona ibadət etmək ağlın tələbi deyilmi? Bu dəlillərə baxıb Allahın varlığını, birliyini və qüdrətini dərk etməyən bir ağıl, həqiqətən, kor bir ağıldır. Allah-Təala sənə bu nemətləri verib ki, sən Onu tanıyasan, Ona yaxınlaşasan və Cənnətinə qovuşasan. Bu böyük nemətlərə şükür edənlərdən ol!