Ан-Нахль сүресі — Аят 12

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• ﴿وَسَخَّرَ﴾ — бағындырды, мойынсұндырды, адамдардың пайдасына жарамды етіп қойды.
• ﴿مُسَخَّرَاتٌ﴾ — бағындырылған, мойынсұндырылған, Алланың әмірімен белгіленген қызметін атқаратын.
• ﴿بِأَمْرِهِ﴾ — Оның әмірімен, Оның еркімен және рұқсатымен.
• ﴿لَآيَاتٍ﴾ — айқын белгілер, дәлелдер, ғибраттар.
• ﴿لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴾ — ойланатын, ақылын іске қосатын адамдар үшін.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала адамдарға өзінің шексіз мейірімі мен құдіретін көрсетіп, түн мен күндізді, күн мен айды, жұлдыздарды олардың игілігіне бағындырғанын хабарлайды. Түнді тыныштық пен демалыс үшін, күндізді тіршілік қамы мен еңбек үшін жаратты. Күнді жарық пен жылу көзі етіп, айды нұр мен уақытты, жыл санау мен есептеуді білуге себеп қылды. Жұлдыздар да Алланың әмірімен адамдарға мойынсұндырылған: олар арқылы қараңғы түнде құрлықта да, теңізде де жол табады, уақытты анықтайды, егін мен жемістің пісу мезгілін біледі. Осының бәрі кездейсоқтық емес, белгілі бір даналықпен жасалған. Мұндай бағындыру мен реттелуде Алланың құдіретіне, бірлігіне және даналығына айқын дәлелдер бар. Бірақ бұл дәлелдерді тек ақылын іске қосып, ойланатын, терең түсінетін адамдар ғана көреді және одан ғибрат алады.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала адамзатқа деген мейірімінің бір көрінісі ретінде түн, күндіз, күн, ай және жұлдыздарды олардың қызметіне бағындырды. Бұл — Оның шексіз рақымының белгісі.
• Әлемдегі әрбір нәрсе Алланың әмірімен белгілі бір тәртіппен жүреді. Бұл тәртіпті көріп, Жаратушының құдіретін мойындау — ақыл иелерінің ісі.
• Түн мен күндіздің алмасуы, күн мен айдың қозғалысы, жұлдыздардың орналасуы — адам өміріне тікелей пайда әкелетін үлкен игіліктер. Осы игіліктерді ойланып, Аллаға шүкір ету — әрбір мұсылманның парызы.
• Аят адамдарды ойлануға, ақылын пайдалануға шақырады. Ислам — ақыл мен ойлауды құрметтейтін дін. Табиғаттағы әрбір белгі Алланың барлығына әрі бірлігіне дәлел.
• Осындай аяттарды оқып, түсінген адам иманын нығайтады, Аллаға деген махаббаты мен қорқынышы артады, әрі өз өміріндегі Жаратушының сансыз нығметтеріне шүкіршілік етеді.