Nahl surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• "Saxxara" – bo‘ysundirdi, xizmatga yaratdi, tasarrufingizga berdi.
• "Musaxxarot" – bo‘ysundirilgan, itoat ettirilgan narsalar.
• "Bi amrihi" – Uning amri, izni va irodasi bilan.

Tafsir:

Alloh taolo sizlarga kechani va kunduzni bo‘ysundirdi. Kechani sokinlik, dam olish va uyqu uchun, kunduzni esa tirikchilik, mehnat va yumushlaringizni bajarish uchun qulay qilib qo‘ydi. Quyoshni ziyo (yorug‘lik) manbai, oyni esa nur (yumshoq yorug‘lik) va vaqt hisobi, yillar hamda oylarni bilish vositasi qilib berdi. Yulduzlar ham Allohning amri bilan bo‘ysundirilgan holda, sizlar uchun quruqlik va dengiz zulmatlarida yo‘l topishingizga, fasllar va vaqtlarni aniqlashingizga yordam beradi. Bularning barchasi — Allohning qudrati va hikmatiga dalolat qiluvchi ochiq belgilar, alomatlardir. Ammo bu belgilardan faqat aqlini ishlatadigan, o‘ylab, fikr yuritadigan odamlar ibrat oladilar. Ular osmonu zaminning yaratilishidagi ushbu tartib-intizomni ko‘rib, buning o‘z-o‘zidan bo‘lishi mumkin emasligini anglab, Yaratganning buyukligini tan oladilar.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonga o‘z atrofidagi mavjudotlarga nazar solib, ularning barchasi Alloh tomonidan inson manfaati uchun yaratilganini anglatadi. Bu esa insonning qadrini yuksaltiradi va unga shukr qilishni o‘rgatadi.
• Kechayu kunduz, quyosh, oy va yulduzlarning bunday mukammal tartibda ishlashi — Yaratganning cheksiz qudrati va ilmiga dalildir. Bu hol insonni o‘ylashga, aqlini ishlatishga va iymonga yetaklaydi.
• Inson o‘zi uchun xizmat qilayotgan bu ulkan koinot tizimini ko‘rib, o‘zining ojizligini va Allohga bo‘lgan ehtiyojini his qiladi. Bu esa kamtarlik va tavakkulni kuchaytiradi.
• Tabiatdagi har bir narsa inson uchun xizmat qilishini bilish, insonni bu ne’matlarning Zoti — Allohga yaqinlashtiradi va Uning diniga amal qilishga undaydi. Zero, ne’matlarni bergan Zotni bilish va Unga shukr qilish — aql egalarining ishidir.