Ан-Нахль сүрәсе — Аять 3

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Бил-хакк — хаклык белән, дөреслек белән, юкка түгел, ә зур хикмәт белән.
• Тәгалә — ул бик югары, пакь, һәр кимчелектән һәм ширектан азат.
• Әмә йөшрикүн — аларның (мөшрикләрнең) Аллаһка тиңдәш кушуларыннан.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә күкләрне һәм Җирне хаклык белән, ягъни юктан бар итте. Ул аларны уен-көлке өчен түгел, ә бөек хикмәт һәм максат белән яратты. Бу байтак галәм — Аның кодрәтенә, зирәклегенә һәм бердәмлегенә ишарә итүче ачык дәлил. Күкләрнең һәм Җирнең төзелешенә, алардагы тәртипкә һәм матурлыкка карап, һәр акыл иясе аңлый: бу барысының да Остазы, Халык кылучысы бар, һәм Ул — бер генә Аллаһ. Ул боларны юктан бар итте, бернинди үрнәксез, бернинди ярдәмчесез.

Әмма мөшрикләр, шулкадәр ачык дәлилләргә карамастан, Аллаһка башкаларны тиңдәш итәләр, ташларга, сыннарга табыналар. Аллаһы Тәгалә аларның бу ширеклыктан бик югары, Ул һәр кимчелектән пакь. Аларның Аллаһка тиңдәш кушулары — бөтенләй ялгыш, батыл эш.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Күкләрнең һәм Җирнең яратылышы — Аллаһның барлыгына һәм бердәмлегенә иң зур дәлил. Кем бу галәмгә акыл белән караса, ул, әлбәттә, Аның кодрәтен таный.
2. Аллаһ һәр нәрсәне юкка түгел, ә зур хикмәт һәм максат белән яраткан. Димәк, безнең тормышыбыз да мәгънәсез түгел, һәрберебезнең бу дөньяда вазифасы бар.
3. Аллаһны тануның иң гүзәл юлы — Аның яратыкларын уйлап, аларга карап гыйбрәт алу. Безне әйләндереп алган һәр нәрсә — Аллаһның безгә биргән дәреслеге.
4. Ширек — иң олуг гөнаһ, чөнки ул Аллаһның олуглыгына каршы килә. Аллаһы Тәгалә андый ялгышлыктан бик югары, һәм Ул үзенең дусларын ширектан саклап, туры юлга күндерергә тели.
5. Бу аять безне тәүхидкә, ягъни Аллаһны берләүгә өнди: Ул — бердәнбер Халык кылучы, бердәнбер Илаһ, Аңа гына гыйбадәт кылырга һәм Аңа гына таянырга кирәк.