Ан-Нахль сүрөсү — Аят 3

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• خَلَقَ — жаратты, жоктон бар кылды.
• السَّمَاوَاتِ — асмандар, башкача айтканда, жердин үстүндөгү бийик катмарлар.
• الْأَرْضَ — жер.
• بِالْحَقِّ — акыйкат менен, даанышмандык жана олуттуу максат менен; оюн-зоок же бекерчилик үчүн эмес.
• تَعَالَىٰ — бийик жана ыйык болду, арууланды.
• عَمَّا يُشْرِكُونَ — алардын (каапырлардын) Аллахка шерик кошуп жаткан нерселеринен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала асмандарды жана жерди акыйкат менен, такыр мисалсыз, жоктон жаратты. Бул жаратуу бекерчилик же оюн үчүн эмес, тескерисинче, улуу даанышмандык жана олуттуу максат менен болгон. Аларды жаратуу аркылуу адамдар Жаратуучунун улуулугун, кудуретин жана бирдигин таанып билишет. Ошондуктан асмандар менен жердин өзү эле Аллахтын бар экендигине жана жалгыз Ага ибадат кылууга татыктуу экендигине ачык далил болуп саналат.

Аллах Таала мушриктердин Ага кошуп жаткан шериктеринен, буттарынан жана башка нерселеринен бийик, аруу жана ыйык. Ал эч кимге муктаж эмес, Ал эч кандай шериктен аруу. Мушриктердин Ага теңдеш кылып кошуп жаткан нерселеринин баары жалган жана негизсиз.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Асмандар менен жердин жаратылышы Аллахтын кудуретинин жана даанышмандыгынын ачык далили. Бул жаратылышты терең ойлонуп караган адам Аллахтын улуулугун тааныйт жана Ага ыйман келтирет.
• Дүйнөнүн жана андагы бардык нерселердин жаратылышы бекер эмес — бул адам баласын ой жүгүртүүгө, акыйкатты табууга чакырат.
• Аллах Таала шерик кошуучулардын сөздөрүнөн жана иш-аракеттеринен бийик жана аруу. Бул бизге Аллахтын ыйыктыгын жана улуулугун даңазалоону үйрөтөт.
• Ислам — акыйкат din, ал адамды жалган сыйынуулардан арылтып, жалгыз Аллахка багыттайт. Бул аят бизди таза ыйманга, тавхидге чакырат жана Аллахтын жараткан нерселери аркылуу Аны таанууга жетелейт.