Сураи Ан-Нахль — Оят 69

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

— «فَاسْلُكِي»: пас равона шав ва бирав.

— «سُبُلَ»: роҳҳо, ҷодаҳо.

— «ذُلُلًا»: фармонбардор, осон ва муҳайёшуда.

— «شَرَابٌ»: нӯшокӣ, яъне асал.

— «آيَةً»: нишона, далели равшан.

1. Тафсири оят:

Пас аз он ки Худованд занбӯри асалро ба ваҳй илҳом кард, ба ӯ фармуд: аз ҳар мевае, ки бихоҳӣ, бихӯр, яъне аз ҳамаи навъҳои меваҳо — ширин, турш, талх ва ғайра — бихӯр, то аз онҳо ғизои худро бигирӣ. Сипас дар роҳҳои Парвардигорат, ки роҳҳои чаронидан ва ҷамъоварии ғизо ҳастанд, фармонбардорона ва осона равона шав; Худованд ин роҳҳоро барои ту муҳайё ва ҳамвор гардонидааст, то гум нашавӣ ва ҳарчанд дур бошанд ҳам, бозгашт ба онҳо бароят осон аст.

Аз шикамҳои ин занбӯриён нӯшокие берун меояд, ки он асал аст — бо рангҳои гуногун: сафед, зард, сурх, сиёҳ ва ғайра. Дар он барои мардум шифо аст, яъне мардум бо он бемориҳоро табобат мекунанд. Бештар муфассирон гуфтаанд, ки «шифо» ба худи асал ишора дорад, на ба чизи дигар. Ин сухан ба он маъно нест, ки асал ҳамаи бемориҳоро ва барои ҳамаи одамон шифо медиҳад, балки хабар аз он аст, ки асал мисли дигар доруҳо баъзе бемориҳоро дар баъзе одамон шифо мебахшад.

Ҳамоно дар ин кор — дар илҳом ёфтани занбӯри асал ба ин корҳои ҳайратангез ва дар берун омадани асали рангоранг аз шиками он — нишонаи равшанест барои мардуме, ки андеша мекунанд ва аз ин оятҳо ибрат мегиранд. Онҳо бо тафаккур дарк мекунанд, ки ин ҳама нишонаи қудрат ва тадбири Худованди ҳаким аст.

1. Фоидаҳои ин оят:

— Ин оят нишон медиҳад, ки Худованд ҳатто ба махлуқоти хурде чун занбӯри асал роҳи зиндагиро илҳом мекунад ва ин далели илму қудрати Ӯст.

— Асал ҳам ғизои шифобахш ва ҳам неъмати бузурги Худованд аст; банда бояд ин неъматро қадр кунад ва шукр гузорад.

— Оят мардумро ба тафаккур ва андеша даъват мекунад; касе ки дар офариниши занбӯр ва асал андеша кунад, ба бузургии Офаридгор бештар бовар мекунад.

— Ин ҳама нишонаҳо дилро ба ислом ва Қуръон гарм мекунанд, зеро Қуръон одамро ба дидани ҳикмати Худо дар ҳар чиз, ҳатто дар як занбӯри хурд, ҳидоят менамояд.