نحل سۈرىسى — ئايەت 69

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ﴿فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ﴾: پەرۋەردىگارىڭنىڭ يوللىرىغا كىرگىن، يەنى رىزىق ئىزدەيدىغان يوللارغا مېڭىپ ماڭغىن.
• ﴿ذُلُلًا﴾: بويسۇندۇرۇلغان، ئاسانلاشتۇرۇلغان، ئىتائەت قىلدۇرۇلغان دېگەن مەنىدە.
• ﴿شَرَابٌ﴾: بۇ يەردە ئاسال (ھەسەل) كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• ﴿مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ﴾: رەڭگى خىلمۇخىل، ئاق، سېرىق، قىزىل قاتارلىق تۈرلۈك رەڭلەردە.
• ﴿شِفَاءٌ لِلنَّاسِ﴾: ئىنسانلار ئۈچۈن شىپا، يەنى كېسەللىكلەرگە داۋا.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ھەسەل ئارىسىغا ئىلھام بېرىپ، ئۇنىڭغا: «ھەر خىل مېۋىلەردىن يېگىن، ئاندىن پەرۋەردىگارىڭنىڭ سەن ئۈچۈن ئاسانلاشتۇرۇپ بەرگەن يوللىرىغا بويسۇنۇپ كىرگىن» دېدى. ھەسەل ئارىسى بۇ بۇيرۇققا ئەمەل قىلىپ، تاغلار، دەرەخلەر ۋە ئۆيلەر ئارىسىدا ئۇچۇپ، گۈللەردىن شىرە يىغىپ، ئۆزىنىڭ قورسىقىدىن رەڭگى خىلمۇخىل ئاسال چىقىرىدۇ — ئاق، سېرىق، قىزىل ۋە باشقا رەڭلەردە. بۇ ئاسالدا ئىنسانلار ئۈچۈن شىپا بار، ئۇلار ئۇنىڭ بىلەن تۈرلۈك كېسەللىكلەرنى داۋالايدۇ.

شۈبھىسىزكى، ھەسەل ئارىسىغا بۇنداق ئىلھام بېرىلىشى ۋە ئۇنىڭ قورسىقىدىن شىپالىق ئاسالنىڭ چىقىشىدا، ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنى كۆرسىتىدىغان ئېنىق دەلىل بار. بۇ دەلىل پەقەت ئويلىنىپ، ئىبرەت ئالىدىغان قەۋم ئۈچۈندۇر. ئۇلار ئاللاھنىڭ مەخلۇقاتلىرىدىكى ھېكمەتلەرگە قاراپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە قۇدرىتىنى تونۇيدۇ.

ئى مۇئمىن قېرىنداشلار! ئاللاھ تائالا بىزگە ھەسەل ئارىسىدەك كىچىك بىر مەخلۇقات ئارقىلىق ئۇلۇغ ھېكمەتلەرنى كۆرسىتىپ بەردى. بۇ ئاسال بىزگە شىپا بولۇپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. كېلىڭلار، بىز ھەم ئاللاھنىڭ بۇ نېئمىتىگە شۈكرى قىلايلى، ھەم ئويلىنىپ، ئىبرەت ئېلىپ، ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ۋە قۇدرىتىگە ئىمان كەلتۈرەيلى. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلغان يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن.