Ан-Нахль сүресі — Аят 69

1. Сөздердің мағынасы:

• فَاسْلُكِي — жүр, жүріп өт, басып өт.
• سُبُلَ — жолдар, жолдардың көптігі.
• ذُلُلًا — бойсұнған, мойынсұнған, бағындырылған, қиындықсыз.
• شَرَابٌ — сусын, ішімдік.
• مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ — түстері әртүрлі.
• شِفَاءٌ — шипа, ем, аурудан айықтыратын нәрсе.
• آيَةً — белгі, ғибрат, дәлел.
• يَتَفَكَّرُونَ — ойланады, терең ой жүгіртеді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала араларға: «Сонда әр түрлі жемістерден же, содан кейін Раббыңның саған бойсұндырып берген жолдарымен жүр», — деп бұйырды. Аралар әртүрлі жемістер мен гүлдерден нәр алып, Раббысы оларға жеңілдетіп, мойынсұндырып берген жолдармен ұясына қайтады. Олардың ішінен түстері әртүрлі — ақ, сары, қызыл және басқа да түстердегі бал шығады. Бұл балда адамдар үшін шипа бар, олар онымен түрлі ауруларды емдейді. Шынында, аралардың осылайша жаратылып, жаратушысының әміріне бойсұнып, пайдалы бал өндіруінде — Алланың құдіреті мен даналығына дәлел бар. Бұл белгі ойланып, ғибрат алатын адамдар үшін айқын дәлел.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала кішкентай араны да өзіне бойсұндырып, оған пайдалы іс атқаруды үйретті. Бұл — Жаратушының құдіретінің көрінісі.
• Бал — адам баласына берілген үлкен нығмет. Ол тек дәмді ғана емес, сонымен қатар шипалы. Бұл Алланың мейірімі мен рақымын көрсетеді.
• Аяттағы «ойланатын адамдар үшін белгі бар» деген сөз — бізді табиғаттағы әрбір жаратылысқа терең оймен қарап, Алланың ұлылығын тануға шақырады.
• Ислам діні адамды ойлануға, зерделеуге, табиғат құбылыстарынан ғибрат алуға баулиды. Бұл — діннің ақыл мен ғылымға құрметпен қарайтынының дәлелі.
• Алланың берген нығметтеріне шүкір ету, оларды пайдалану және олардан ғибрат алу — әрбір мұсылманның міндеті.