Isro surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• "Subhona": Allohni har qanday nuqsondan poklash, U zotga munosib bo'lmagan barcha sifatlardan benaholik bilan tavsiflash.
• "Asro": Kechasi sayr qildirish, kechada yo'l yurgizish.
• "Masjidul-Aqso": Quddusdagi (Baytul-Maqdisdagi) masjid. Unga "Aqso" (eng uzoq) deyilishining sababi, Makkadagi Masjidul-Haromdan juda uzoq masofada joylashganidir.

Tafsir:

Alloh taolo O'zini har qanday kamchilik va nuqsondan poklab, ulug'lab zikr qilmoqda. U zotning qudrati shunchalik buyukki, hech kim Uning kuchiga yeta olmaydi. U O'z bandasi Muhammad sollallohu alayhi vasallamni kechaning bir qismida, uyquda emas, balki hushyor holatda, jismi va ruhi bilan Masjidul-Haromdan (Makka) Baytul-Maqdisdagi Masjidul-Aqsoga sayr qildirdi. Bu ikki masjid orasidagi masofa odatda bir oylik yo'ldir. Alloh Masjidul-Aqso atrofini barakali qilgan: u yerni mevalar, ekinlar, suvlar va ziroatlar bilan barakali etgan, shuningdek, u yerni ko'plab payg'ambarlarning maskani qilgan. Bu sayr qildirishdan maqsad - Muhammad sollallohu alayhi vasallamga Allohning qudratiga dalolat qiluvchi ulkan mo''jizalarni, osmonlardagi va erdagi ayomatlarni, payg'ambarlar bilan uchrashuvni, jannat va do'zaxni ko'rsatish edi. Alloh taolo bu ulug' ishni amalga oshirishga qodir ekanini bayon qilib, O'zining eshituvchi va ko'ruvchi ekanini ta'kidlaydi: U barcha ovozlarni eshitadi, barcha narsalarni ko'radi. Bu, shuningdek, Isro hodisasini inkor etgan kofirlarga ogohlantirishdirki, Alloh ularning so'zlarini eshitib, qilmishlarini ko'rib turibdi va ularni hisobga oladi.

Foydalar:

• Ushbu oyat Allohning qudrati cheksiz ekanini va U hech narsadan ojiz emasligini o'rgatadi. Bir kechada bir oylik yo'lni bosib o'tish Alloh uchun oson ishdir.
• Isro hodisasi Muhammad sollallohu alayhi vasallamning haq payg'ambar ekanligining eng buyuk dalillaridan biridir. Bu mo''jiza orqali musulmonlarning iymoni mustahkamlanadi.
• Alloh bandasini "Abd" (banda) deb atab, Uning huzurida eng ulug' martaba - bandalik ekanini o'rgatadi. Qanchalik ulug' bo'lsa ham, inson Allohning bandasidir.
• Masjidul-Aqsoning barakali joy ekani va u yerga sayohat qilish, u yerda ibodat qilish fazilatini bildiradi.
• Allohning "Semi'" (eshituvchi) va "Basir" (ko'ruvchi) ismlari mo'minlarga taskin beradi: ularning duolari eshitiladi, amallari ko'riladi. Shu bilan birga, bu gunohkorlarga ogohlantirishdir.