سورت اسراء — آیت 17

د معنیٰ لرونکي کلمې:

• الْقُرُونِ: قرنونه، پخوانۍ امتونه او نسلونه.
• خَبِيرًا: ډېر خبردار، هغه څوک چې د هر څه باطن او پټ رازونه پېژني.
• بَصِيرًا: ډېر لیدونکی، هغه څوک چې هر څه ویني، که هغه ښکاره وي او که پټ.

د آیت تفسیر:

الله تعالیٰ په دې آیت کې خپل پیغمبر حضرت محمد صلی الله علیه وسلم او ټولو خلکو ته د عبرت خبر ورکوي چې له حضرت نوح علیه السلام وروسته څومره ډېر امتونه او نسلونه وو چې د خپلو پیغمبرانو تکذیب یې وکړ او په کفر او سرکشۍ کې یې دوام وکړ. الله تعالیٰ دوی ته د دوی د ګناهونو سزا ورکړه او ټول یې هلاک کړل، لکه د عاد او ثمود قومونه. دا خبره د دې لپاره ده چې د مکې مشرکان او نور کافران فکر وکړي چې دوی له هغو پخوانیو امتونو نه غوره او پیاوړي نه دي، او که هغوی د الله تعالیٰ د عذاب له امله هلاک شول، نو دوی هم کولی شي چې همداسې هلاک شي که دوی په کفر او تکذیب باندې دوام وکړي.

بیا الله تعالیٰ خپل پیغمبر ته تسلیت ورکوي او وایي چې ستا رب د خپلو بندګانو د ټولو ګناهونو په اړه ډېر خبردار او لیدونکی دی. هغه ته د هغوی هېڅ عمل پټ نه دی، نه کوچنی او نه لوی، نه ښکاره او نه پټ. هغه به دوی ته د دوی د عملونو بشپړه سزا ورکړي، او دا د مؤمنانو لپاره د تسلیت او د کافرانو لپاره د وېرې خبره ده.

فايدې او عبرتونه:

1. الله تعالیٰ د خپلو بندګانو په ټولو اعمالو بشپړ احاطه لري، او هېڅ شی د هغه له علم نه پټ نه دی، نو هر انسان باید د خپلو عملونو په اړه محتاط وي.
2. د پخوانیو امتونو هلاکت د دې لپاره و چې دوی د الله تعالیٰ د رسولانو تکذیب وکړ، نو دا خبره د هر هغه چا لپاره لویه وېره ده چې د الله تعالیٰ د رسولانو مخالفت کوي.
3. الله تعالیٰ له خپلو بندګانو سره په سزا ورکولو کې بیړه نه کوي، مګر کله چې یې سزا راشي، نو هېڅوک یې نشي مخنیوی کولی، نو انسان باید د الله تعالیٰ له رحمت نه ناامیده نشي او د هغه له عذاب نه باید ووېرېږي.
4. دا آیت د مؤمنانو لپاره د تسلیت سبب دی چې الله تعالیٰ د دښمنانو په اړه خبردار دی او به یې سزا ورکړي، نو دوی باید په صبر او تقوا باندې ټینګ پاتې شي.
5. د الله تعالیٰ صفتونه "خبير" او "بصير" موږ ته دا درس راکوي چې الله تعالیٰ زموږ په ټولو حالاتو خبر دی، نو موږ باید په هر حالت کې د هغه اطاعت وکړو او له هغه نه مرسته وغواړو.