Аль-Исра сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مَغْلُولَةً — "байланган", "кишенделген". Бул жерде колду моюнга байлоо — эч нерсе бербей, сараңдык кылып, колуңду бекем жумуп коюу дегенди билдирет.
• تَبْسُطْهَا — "колуңду жайып салуу", башкача айтканда чексиз бере берүү, ысырап кылуу.
• كُلَّ الْبَسْطِ — "толук жайып салуу", эч чек койбой берүү.
• فَتَقْعُدَ — "отуруп каласың", башкача айтканда калбай, алсыз абалга түшөсүң.
• مَلُومًا — "жамандалган", "айыпталган", эл тарабынан жемелегенге кабылган.
• مَحْسُورًا — "күчү калбаган", "колу бошоп, эч нерсеси калбаган", "капа болуп отуруп калган".

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пендесин эки четкиликтен — сараңдык менен ысырапкерчиликтин ортосундагы туура жолго чакырат. Бир жагынан, колуңду моюнуңа байлап койгондой, эч кимге эч нерсе бербей, өзүңдү да, үй-бүлөңдү да, муктаж адамдарды да кысып коюуга болбойт. Экинчи жагынан, бардыгын чексиз чачып, өзүңдүн күчүңдүн чегинен ашып жиберүү да туура эмес. Анткени мындай кылганда акырында элдин алдында уятка калып, жемеленип, колуңда эч нерсе калбай, капа болуп отуруп каласың. Бул аят адамдын мал-мүлкүн, байлыгын акыл-эс менен, өлчөмү менен пайдаланууга, орточо жолду кармоого үндөйт. Ысырап кылуу да, сараңдык да — экөө тең адамга зыян алып келет. Ал эми Аллах ыраазы болгон туура жол — берүүдө да, кармоодо да акыл-эсти, ченемди сактоо.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам — орточо, тең салмактуу дин. Ал адамды эки четкиликтен — сараңдыктан да, ысырапкерчиликтен да сактайт.
• Мал-мүлк — Аллахтын берген аманаты. Аны туура, акыл-эс менен пайдалануу — пенденин милдети.
• Жакындарыңа, муктаждарга жардам берүү — сооп, бирок өзүңдү кыйнап, кыйын абалга түшүрбөй берүү шарт.
• Ысырап кылуу акырында өкүнүч, уят, жокчулук алып келет. Ошондуктан ар бир ишке ченемдүү мамиле кылуу керек.
• Бул аят бизди акылдуулукка, өзүбүздү жана үй-бүлөбүздү ойлоого, ошол эле учурда боорукердик менен жоомарттыкты да унутпоого чакырат.