Isro surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• MAG'LULA: bog'langan, qo'lning bo'yinga kishanlangan holda bog'lab qo'yilishi.
• BASТ: keng yoyish, haddan tashqari ochiq qo'l bo'lish.
• MALUM: malomat qilinadigan, ayblanadigan, yomonlanadigan.
• MAHSUR: haddan tashqari sarf qilish natijasida mol-mulki tugab, chorasiz qolgan, nafaqa qilishdan to'xtagan kishi.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga mo''tadil va o'rtacha yo'lni buyuradi. Ushbu oyatda mo'min kishiga xasislik qilmaslik, qo'lini butunlay yumib, nafaqa va xayr-saxovatdan to'xtamaslik buyuriladi. Chunki qo'lni bo'yinga bog'lab qo'yish – bu nihoyatda ziqnalik va baxillikning timsolidir. Ammo shu bilan birga, qo'lni har tomonga beparvo yoyib, bor mol-mulkni isrof qilish ham qoralanadi. Chunki haddan tashqari saxiylik va isrofgarchilik insonni mol-mulkdan mahrum qiladi, natijada u kishilar oldida malomatga qoladi, o'zi esa pushaymon bo'lib, nafaqa qilishga ham qurbi yetmay qoladi. Shuning uchun mo''min kishi nafaqada ham, sarfda ham o'rtacha yo'lni tutishi, na butunlay qo'lini yumib xasislik qilishi, na hamma narsani isrof qilib, keyin muhtoj va chorasiz bo'lib qolishi kerak. Bu oyatda Alloh taolo bandalariga iqtisodiy hayotda ham, ma'naviy hayotda ham muvozanatni saqlashni o'rgatadi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi muhim saboqlarni olamiz:

1. Islom dini har doim o'rtachalik va muvozanatni targ'ib qiladi. Xasislik ham, isrofgarchilik ham qoralanadi.
2. Mol-mulk Allohning in'omi bo'lib, undan to'g'ri foydalanish, ehtiyojmandlarga yordam berish – buyuk ibodatdir.
3. Isrof qilish insonni qashshoqlikka olib boradi, natijada u boshqalarga muhtoj bo'lib qoladi va jamiyatda obro'sini yo'qotadi.
4. Mo''min kishi o'z oilasi va yaqinlariga nisbatan ham, jamiyatga nisbatan ham mas'uliyatli bo'lishi, na o'zini, na boshqalarni qiyin ahvolga solmasligi kerak.
5. Alloh taolo bandalariga eng go'zal odob va axloqni o'rgatadi, ularni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi.