İsrâ Suresi — Ayet 29

Kelime Anlamları:

• Mağlûle: Bağlanmış, zincire vurulmuş (el).
• Besṭ: Açmak, yaymak, genişletmek.
• Melûm: Kınanan, ayıplanan.
• Mahsûr: Pişman olup eli boş kalan, tükenen, aciz duruma düşen.

Tefsir:

Bu ilahî talimat, müminin hayatında dengeyi esas alan yüce bir ahlak düsturudur. Yüce Allah, kullarına şöyle buyurmaktadır: Elini boynuna bağlı tutma; yani cimrilik ederek, malını ve imkânlarını Allah yolunda, hayırda ve ihtiyaç sahiplerine yardımda kullanmaktan geri durma. Ancak bunun aksine, elini tamamen de açma; yani israf ederek, elindeki her şeyi ölçüsüzce saçıp savurma. Çünkü bu iki uç da kişiyi kötü bir duruma düşürür.

Eğer cimrilik edersen, insanlar seni kınar ve senden uzaklaşır. Eğer israf edersen, malını tüketir, elin boş kalır, pişmanlık içinde çaresiz bir hâle düşersin. Bu ayet, müminin hem kendisine hem ailesine hem de topluma karşı sorumluluğunu hatırlatır: Ne eli sıkı olmalı ne de savurgan. Tam ortasını, yani “iktisat” (dengeli ve ölçülü harcama) yolunu tutmalıdır.

Bu ilke, hayatın her alanında geçerlidir. İnsan, sahip olduğu nimetleri Allah’ın bir emaneti olarak görmeli; onları ne kıskançlıkla saklamalı ne de sorumsuzca harcamalıdır. Zira Allah, kendisine verilen nimetlerden hesaba çekileceğimizi bildirmiştir. Bu dengeyi koruyan kişi, hem dünyada huzurlu olur hem de ahirette kurtuluşa erer. Unutmayalım ki en hayırlı iş, orta yolu takip etmektir. Bu ayet, bize hem cimrilikten hem israftan uzak durmayı öğreterek, toplumda sevgi ve dayanışmanın devamını sağlar.