سوره اسراء — آیه 41

معانی کلمات:

• صَرَّفْنَا: گوناگون و متنوع بیان کردیم، تکرار کردیم با اسلوبهای مختلف.
• لِیَذَّکَّرُوا: تا پند گیرند و متذکّر شوند.
• نُفُورًا: گریز و دوری از حق.

تفسیر آیه:

به یقین، ما در این قرآن، بیان خود را به اشکال گوناگون و با اسلوبهای متنوع آوردیم؛ گاهی با ذکر احکام، گاهی با بیان امثال، گاهی با موعظه و گاهی با داستانها و اخبار گذشتگان. هدف ما از این تنوّع بیان، این بود که مردم متذکّر شوند، پند گیرند و آنچه را که به سودشان است برگزینند و از آنچه به زیانشان است دوری کنند.

اما کسانی که دلهایشان از حق رویگردان است و فطرتشان دگرگون شده، این همه بیان روشن و تنوّع در کلام، نه تنها برایشان سودی ندارد، بلکه بر گریز و دوری آنان از حق میافزاید و هر چه آیات روشنتر و دلایل واضحتر میشود، آنان بیشتر روی برمیگردانند و از پذیرش آن سر باز میزنند.

فواید و پیامهای آیه:

• قرآن کریم برای هدایت همگان نازل شده و خداوند در آن از هر روش ممکن برای رساندن پیام به قلبها استفاده کرده است؛ این نشانه رحمت و محبّت خداوند به بندگان است.
• هدایتپذیری به آمادگی قلب بستگی دارد؛ هر که دل را به روی حق باز کند، از این تنوّع بیان بهرهمند میشود و هر که دل را ببندد، حتی روشنترین آیات نیز او را به جایی نمیرساند.
• این آیه به ما میآموزد که در دعوت به دین، باید از روشهای متنوع و مناسب با حال مخاطب استفاده کنیم و اگر کسی نپذیرفت، کوتاهی از ما نیست؛ بلکه مشکل در دل اوست.
• قرآن هیچگاه از هدایت و اصلاح انسانها خسته نمیشود و این درس بزرگی است برای ما که در دعوت به خیر، پایداری و تلاش مستمر داشته باشیم.