سوره اسراء — آیه 68

معانی کلمات:

• یَخْسِفَ: فرو بردن و در زمین پنهان کردن.
• جانِبِ الْبَرِّ: کناره و سمت خشکی.
• حاصِبًا: بادی که سنگهای ریز را به همراه دارد؛ یا بارانی از سنگ.
• وَکیلًا: نگهبان، حافظ و کسی که بتواند از شما دفاع کند.

تفسیر آیه:

ای مشرکان! آیا پس از آنکه از خطر دریا نجات یافتید و به خشکی رسیدید، از عذاب خدا ایمن شدید و غافل گشتید؟ آیا نمیترسید که خداوند زمین را فرمان دهد تا کنارههای خشکی را بر شما فرو ببرد و در دل خود جای دهد، همانگونه که قارون را بهخاطر سرکشیاش در زمین فرو برد؟ یا اینکه عذابی دیگر بر شما بفرستد؛ مانند بادی سهمگین که سنگهای ریز را بر سر شما بباراند و شما را نابود کند، همانگونه که قوم لوط را با بارانی از سنگ هلاک کرد؟ سپس در آن هنگام، هیچ نگهبان و یاوری برای خود نخواهید یافت که بتواند این عذاب را از شما دفع کند یا شما را از آن محافظت نماید. پس بدانید که هیچکس نمیتواند شما را از قدرت خداوند رهایی بخشد و تنها اوست که بر همه چیز تواناست.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به انسان میآموزد که نباید به نعمتهای الهی مغرور شود و از عذاب خدا ایمن باشد؛ چرا که امنیت و آرامش تنها به لطف و رحمت خداست و او هر زمان بخواهد میتواند آن را سلب کند.
• انسان باید همواره در حال توبه و بازگشت به سوی خدا باشد و بداند که هیچ قدرت و نیرویی جز خداوند نمیتواند او را از بلاها و سختیها حفظ کند.
• این آیه نشاندهنده قدرت بیپایان پروردگار است که هم در دریا و هم در خشکی، انسان را احاطه کرده و هیچ راه فراری از اراده او نیست؛ بنابراین بنده باید با توکل بر خدا و اطاعت از فرمانهای او، خود را در پناه لطف و رحمت الهی قرار دهد.
• یادآوری عذابهای گذشته مانند خسف قارون و عذاب قوم لوط، عبرتی است برای انسانها تا از گناه و سرکشی پرهیز کنند و شکرگزار نعمتهای امنیت و آرامش باشند.