اسراء سۈرىسى — ئايەت 97

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَهْدِ: ھىدايەت قىلىش، توغرا يولغا باشلاش.
• الْمُهْتَدِ: ھىدايەت تېپىپ توغرا يولغا ماڭغۇچى.
• يُضْلِلْ: ئازدۇرۇش، يولدىن چىقىرىش.
• أَوْلِيَاءَ: ياردەمچىلەر، ھىمايە قىلغۇچىلار، دوستلار.
• نَحْشُرُهُمْ: ئۇلارنى توپلايمىز، يىغىمىز.
• عُمْيًا: كۆزلىرى كور، ھېچ نەرسىنى كۆرەلمەيدىغان.
• بُكْمًا: گاچىلار، سۆزلىيەلمەيدىغانلار.
• صُمًّا: گاسلار، ئاڭلىيالمايدىغانلار.
• مَأْوَاهُمْ: ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى، پاناھگاھى.
• خَبَتْ: ئوت ئاجىزلىدى، ئالاۋى پەسەيدى.
• سَعِيرًا: ئوت ئالاۋىسى، يالقۇنلانغان ئوت.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارغا ھىدايەت ۋە ئازغۇنلۇقنىڭ پەقەت ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە لۇتپى بىلەن بولىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرىدۇ. كىمنى ئاللاھ توغرا يولغا باشلىسا، ئۇ ھەقىقىي ھىدايەت تېپىپ، نۇرلۇق يولغا ماڭغۇچى بولىدۇ. ئەمما كىمنى ئاللاھ ئۆزىنىڭ ئادىل ھۆكمى بىلەن ئازدۇرۇپ، ئۆزىگە تاشلاپ قويسا، ئۇنداق كىشىلەرگە ئاللاھتىن باشقا ھېچقانداق ياردەمچى ۋە ھىمايە قىلغۇچى تېپىلمايدۇ. ئۇلارنى ھېچكىم توغرا يولغا باشلىيالمايدۇ، ھېچكىم ئۇلاردىن زىياننى دەپئى قىلالمايدۇ ۋە پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ.

ئاندىن ئاللاھ قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتىنى بايان قىلىدۇ: ئۇ كۈندە ئۇلار يۈزلىرى بىلەن سۆرەپ توپلىنىدۇ، كۆزلىرى كور، تىللىرى گاچ، قۇلاقلىرى گاس ھالدا كەلتۈرۈلىدۇ. ئۇلار ھېچقانداق ياخشى نەرسىنى كۆرەلمەيدۇ، ھەقنى سۆزلىيەلمەيدۇ، ھېچقانداق لەززەتلىك ئاۋازنى ئاڭلىيالمايدۇ. ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى جەھەننەمدۇر. جەھەننەمنىڭ ئوتى ھەر قاچان ئاجىزلىغان ۋە ئالاۋى پەسەيگەن چاغدا، ئاللاھ ئۇلارغا يەنە تېخىمۇ كۈچلۈك، تېخىمۇ يالقۇنلۇق ئوتنى زىيادە قىلىدۇ. جەھەننەمنىڭ ئازابى ھەرگىز ئەسلا پەسەيمەيدۇ، ئۇلارنىڭ ئازابى ئۈزلۈكسىز داۋاملىشىدۇ.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھتىن توغرا يول تىلىشىمىز، ئۇنىڭ رەھمىتىگە يۆلەنمىلىزمىز. ئاللاھ كىمنى ھىدايەت قىلسا، ئۇ ھەقىقىي نىجات تاپقۇچىدۇر. ئەمما كىمكى ئاللاھنىڭ يولىدىن يۈز ئۆرۈسە، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى ئېغىر بولىدۇ. بىز ئاللاھنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد قىلىپ، ئۇنىڭ ئازابىدىن قورقۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، بىزنى جەھەننەم ئازابىدىن ساقلىسۇن. ئامىن.